ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran'a yönelik askeri operasyonların dokuzuncu gecesinde de hava saldırılarının sürdüğünü açıkladı. Resmî yazılı açıklamada, 'İran askeri tesislerine karşı yeni bir hassas saldırı dalgası başlatıldı ve bölgedeki hedefler vuruldu' ifadelerine yer verildi. Operasyonun amacının İran'ın balistik füze ve İHA altyapısını zayıflatmak olduğu belirtiliyor. Saldırıların başlamasından bu yana Basra Körfezi'nde seyir hâlindeki Amerikan uçak gemisi Dwight D. Eisenhower'ın katılımıyla hava harekatları kesintisiz sürüyor.
New York borsası ve petrol fiyatları saldırılarla yükseldi
Ekonomi kategorisinde değerlendirilen bu gelişme, küresel piyasalarda dalgalanmaya neden oldu. New York borsasında enerji hisseleri yüzde 4'e varan oranlarda yükselirken, Brent petrolün varil fiyatı 85 dolar seviyesini aştı. Uzmanlar, İran'ın Basra Körfezi'ndeki petrol geçiş yollarını tehdit edebileceği endişesiyle arz kesintisi riskinin fiyatlandığını belirtiyor. Altın fiyatları da güvenli liman talebiyle ons başına 2.100 doların üzerine çıktı. Türkiye'de ise dolar/TL kuru 31,5 bandında işlem görürken, İstanbul Borsası'nda savunma ve enerji hisselerinde alış ağırlıklı seyir gözleniyor.
Bölgesel yansımalar ve diplomatik girişimler
Saldırıların dokuzuncu geceye ulaşmasıyla birlikte, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi acil toplantı kararı aldı. Rusya ve Çin, ABD'yi 'uluslararası hukuku ihlal etmekle' suçlarken, Avrupa Birliği her iki tarafa da itidal çağrısı yaptı. İran Dışişleri Bakanlığı, saldırılara 'orantılı ve caydırıcı bir yanıt' vereceklerini duyurdu. Öte yandan, Umman ve Katar'ın arabuluculuk girişimlerinden henüz somut bir sonuç alınamadı. NATO, müttefik güçlerin bölgedeki varlığını artırma kararı alırken, Türkiye gelişmeleri yakından takip ettiğini ve tüm taraflara sağduyu çağrısı yaptığını bildirdi.
Askeri hedefler ve sivil etki
ABD Merkez Komutanlığı operasyonlarda yalnızca askeri hedeflerin vurulduğunu iddia etse de, bağımsız kaynaklar İran'ın Huzistan ve İsfahan eyaletlerinde sivil yerleşim yerlerinin de etkilendiğini rapor ediyor. İran Kızılayı, ölen sivil sayısının 47'ye, yaralı sayısının ise 200'ün üzerine çıktığını duyurdu. CENTCOM, bu iddiaları 'asılsız' olarak nitelerken, görüntüleri doğrulamak üzere bağımsız gözlemci talebinde bulundu. Bölgeden gelen görüntülerde, devlet hastanelerinin yaralılarla dolduğu ve elektrik kesintilerinin yaşandığı aktarılıyor.
Operasyonun süresi ve kapsamına ilişkin net bir bilgi bulunmazken, ABD Başkanı'nın ulusa sesleniş konuşması yapacağı haberleri basına yansıdı. Uzun süreli bir çatışmanın bölgesel istikrarı tehdit edeceği ve küresel enerji arzında ciddi aksamalara yol açabileceği değerlendiriliyor. Taraflar arasındaki soğuk savaşın sıcak çatışmaya dönüştüğü bu süreçte, uluslararası toplumun krizi yönetme kapasitesi test ediliyor.
