Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, sosyal medya devi Meta'yı Facebook ve Instagram platformlarında kullanıcıları bağımlılığa yönlendiren tasarım unsurları kullanmakla suçladı. Komisyon, bu uygulamaların AB'nin Dijital Hizmetler Yasası'na (DSA) aykırı olduğunu belirterek resmi bir soruşturma başlattı. Suçlamalar, özellikle genç kullanıcıların platformlarda aşırı vakit geçirmesine neden olan algoritmik öneri sistemleri ve bildirim tasarımlarına odaklanıyor.
Suçlamaların Detayları
AB Komisyonu'nun ön bulgularına göre Meta, kullanıcıları platformda daha uzun süre tutmak için "bağımlılık yapıcı" tasarım öğeleri kullanıyor. Bunlar arasında sürekli kaydırma (infinite scroll), otomatik oynatılan videolar ve kişiselleştirilmiş bildirimler yer alıyor. Komisyon, bu özelliklerin kullanıcıların davranışlarını manipüle ederek gönüllü tercihlerini sınırladığını savunuyor. Ayrıca Meta'nın, reşit olmayan kullanıcıları korumak için yeterli önlem almadığı da vurgulanıyor.
Dijital Hizmetler Yasası ve Olası Yaptırımlar
DSA, büyük çevrimiçi platformların kullanıcıların mahremiyetine saygı göstermesini, şeffaf olmasını ve zararlı içeriklerle mücadele etmesini zorunlu kılıyor. İhlal durumunda şirketlere küresel cirolarının %6'sına kadar para cezası kesilebiliyor. Meta'nın 2023 cirosu yaklaşık 134 milyar dolar olduğu düşünülürse, olası ceza 8 milyar doları bulabilir. Soruşturma tamamlanana kadar geçici önlemler de alınabilecek.
Brüksel'deki kaynaklar, benzer suçlamaların TikTok ve YouTube için de gündeme gelebileceğini belirtiyor. Sosyal medya bağımlılığına yönelik endişeler özellikle genç nüfusta artan ruh sağlığı sorunları ile ilişkilendiriliyor. AB, platformları bu konuda daha fazla hesap verebilir kılmak istiyor.
Meta'nın Yanıtı
Meta sözcüsü, şirketin DSA'ya uyum sağlamak için önemli yatırımlar yaptığını ve kullanıcı güvenliğine öncelik verdiklerini açıkladı. Sözcü, "AB Komisyonu'nun bulgularını dikkatle inceliyoruz. Platformlarımız, kullanıcı deneyimini iyileştirirken aynı zamanda güvenliği de sağlayacak şekilde tasarlanmıştır" dedi. Ancak uzmanlar, Meta'nın bağımlılık karşıtı adımlarının yetersiz olduğunu ve bu soruşturmanın sektör genelinde önemli değişikliklere yol açabileceğini ifade ediyor.
Soruşturma kapsamında Meta'nın iç belgeleri ve algoritma işleyişi mercek altına alınacak. AB Komisyonu'nun nihai kararını önümüzdeki aylarda açıklaması bekleniyor.
