Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler, Ukrayna'nın 2026 ve 2027 yıllarındaki acil savunma ihtiyaçlarını karşılamak üzere oluşturulan 90 milyar euroluk kredi programına İngiltere'nin dahil olmasına onay verdi. Bu karar, Kiev yönetiminin uzun vadeli güvenlik finansmanı arayışında önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. AB Konseyi tarafından yapılan açıklamada, programın Avrupa Barış Fonu ve Ukrayna'nın kendi bütçe kaynaklarıyla destekleneceği belirtildi.
Kredi programının detayları
Söz konusu kredi programı, Ukrayna'nın askeri teçhizat, mühimmat ve lojistik altyapı gibi kritik savunma ihtiyaçlarını finanse etmeyi amaçlıyor. AB ülkeleri, 2026 yılı için 45 milyar euro, 2027 yılı için ise 45 milyar euro olmak üzere toplam 90 milyar euroluk bir kaynak ayırdı. İngiltere'nin programa katılımı, bu ülkenin Ukrayna'ya verdiği askeri desteğin finansal boyutunu da genişletmiş olacak. İngiltere Başbakanı, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, 'Ukrayna'nın savunmasına katkıda bulunmak Avrupa güvenliğinin bir gereğidir' ifadelerini kullandı.
İngiltere'nin Ukrayna politikası
İngiltere, Rusya-Ukrayna savaşının başlangıcından bu yana Kiev'e askeri ve mali destek sağlayan öncü ülkelerden biri oldu. Bugüne kadar Ukrayna'ya 12 milyar eurodan fazla askeri yardım yapan Londra, özellikle uzun menzilli füzeler ve zırhlı araç tedarikinde önemli rol oynadı. Yeni kredi programına katılım, İngiltere'nin AB ile ortak hareket etme iradesini de ortaya koyuyor. Brexit sonrası dönemde İngiltere, güvenlik konularında AB ile iş birliğini artırma stratejisi izliyor.
Bu gelişme, Ukrayna'nın 2024 yılında başlattığı savunma reformları kapsamında dış finansman kaynaklarını çeşitlendirme çabalarının bir parçası olarak görülüyor. Kiev yönetimi, Batılı müttefiklerinden sürdürülebilir ve öngörülebilir bir finansman mekanizması talep ediyordu. AB'nin 90 milyar euroluk kredi programı, bu talebe cevap niteliği taşırken, İngiltere'nin katılımı programın uluslararası meşruiyetini güçlendirdi.
Ukrayna ekonomisine etkileri
Ukrayna Merkez Bankası verilerine göre, ülkenin savunma harcamaları 2025 yılı itibarıyla GSYH'nin yüzde 30'una ulaşmış durumda. Uzun vadeli kredi programları, Ukrayna'nın bütçe açığını kapatmak ve askeri kapasitesini korumak için hayati önem taşıyor. Programın yürürlüğe girmesiyle birlikte Ukrayna'nın kredi notunda iyileşme bekleniyor.
Ancak bazı AB ülkeleri, bu tür büyük ölçekli kredi programlarının üye devletlerin mali disiplinini zorlayabileceği endişesini dile getiriyor. Özellikle Almanya ve Hollanda, fonların geri ödenme koşullarının netleştirilmesini talep etmişti. AB Komisyonu, programın detaylarının teknik düzeyde çalışılmaya devam ettiğini ve önümüzdeki haftalarda nihai şeklinin belirleneceğini duyurdu.
İngiltere'nin programa katılımı, AB ile Brexit sonrası ilişkilerin güvenlik boyutunda yeniden şekillendiğine işaret ediyor. İki taraf arasında imzalanan Windsor Çerçevesi'nin ardından, savunma iş birliğinin derinleşmesi bekleniyor. Özellikle Rusya'nın saldırgan politikaları karşısında Avrupa güvenlik mimarisinin güçlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Uzmanlar, bu tür ortak finansman mekanizmalarının, Ukrayna'nın savaş sonrası yeniden yapılanma sürecine de temel oluşturabileceğini belirtiyor. 2028 yılından itibaren Ukrayna'nın kendi savunma sanayisini geliştirmeye yönelik projelere kaynak aktarılması planlanıyor. Ancak bunun için öncelikle savaşın seyrine bağlı olarak istikrarlı bir güvenlik ortamının sağlanması gerekiyor.
