Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Ermenistan'ın AB'yle yakınlaşmasını Ukrayna'ya benzeten açıklamalarına yanıt olarak, Erivan yönetimine yönelik desteğini sürdüreceğini duyurdu. AB Dış İlişkiler Sözcüsü Peter Stano, yaptığı yazılı açıklamada, “Ermenistan'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı duyuyor, Rusya'nın baskılarına karşı Erivan'ın yanında olmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı. Açıklama, Putin'in geçtiğimiz günlerde Erivan'ın Batı'yla yakınlaşmasını “Ukrayna benzeri kriz” olarak nitelemesinin ardından geldi.
Putin'in Ukrayna Benzetmesi Tepki Çekti
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, geçen hafta Kazakistan'da düzenlenen bir toplantıda, Ermenistan'ın AB ile ilişkilerini geliştirmesinin Ukrayna'nın 2014'teki sürecine benzediğini öne sürmüştü. Putin, “Ukrayna'da olduğu gibi, bir devlet aniden jeopolitik yönünü değiştirirse, bu ciddi sonuçlar doğurur” demişti. Bu sözler, hem Erivan hem de Brüksel'de sert tepkiyle karşılandı. Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Putin'in açıklamalarını “kabul edilemez” olarak nitelendirirken, AB Komisyonu da derhal bir destek mesajı yayınladı.
AB, Ermenistan ile kapsamlı ortaklık anlaşması imzalamış durumda ve ülkeye ekonomik reformlar, demokrasi ve hukukun üstünlüğü alanlarında teknik destek sağlıyor. Ayrıca AB, Ermenistan'ın toprak bütünlüğünü tanıdığını ve Dağlık Karabağ sorununun barışçıl çözümü için çaba gösterdiğini vurguluyor.
Rusya-Ermenistan İlişkileri Geriliyor
Ermenistan, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından bu yana Rusya'nın en yakın müttefiklerinden biri olarak görülüyordu. Ancak son yıllarda, özellikle 2020 Dağlık Karabağ Savaşı ve sonrasında Moskova'nın Erivan'a yeterli destek vermediği yönünde eleştiriler arttı. Paşinyan hükümeti, Rusya liderliğindeki Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü'nün (KGAÖ) Ermenistan'ın güvenlik endişelerini gidermekte yetersiz kaldığını belirterek, Batı'yla yakınlaşma sinyalleri vermeye başladı.
AB, Ermenistan'a 2024 yılı için 10 milyon avro ek hibe sağlarken, sivil toplum ve medya özgürlüğü alanında da programlar yürütüyor. Uzmanlar, Putin'in açıklamalarını, Erivan'ın Batı'ya yönelme ihtimalini engellemek için bir tehdit olarak yorumluyor. Ancak AB'nin net duruşu, Ermenistan'ın yalnız olmadığını gösteriyor.
Öte yandan, Rusya Dışişleri Bakanlığı, AB'nin açıklamalarına yanıt olarak, “Ermenistan'ın güvenliği konusunda asıl sorumluluğun KGAÖ'ye ait olduğunu” hatırlattı. İki taraf arasındaki bu söz düellosunun, bölgedeki jeopolitik dengeleri daha da karmaşık hale getirmesi bekleniyor.
Ermenistan, enerji ve ticarette hâlâ büyük oranda Rusya'ya bağımlı olsa da, Brüksel'den gelen sinyaller Erivan'ın Batı ittifakına doğru kademeli bir dönüşüm yaşadığına işaret ediyor. AB Komisyonu'nun son desteği, bu dönüşümün arkasındaki uluslararası iradeyi pekiştiriyor.
