ABD'de dayanıklı mal siparişleri Mayıs ayında yüzde 4,5 oranında azalarak piyasa beklentilerinin hafif altında kaldı. Ekonomistler düşüşün yüzde 5 civarında olmasını bekliyordu. Ticaret Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre, ulaşım ekipmanları hariç siparişler yüzde 2,3 geriledi. Veriler, yüksek faiz ortamının yatırım talebini baskılamaya devam ettiğini gösteriyor.
Ulaşım ve savunma siparişlerinde keskin düşüş
Dayanıklı mal siparişlerindeki azalışta en büyük pay ulaşım sektörüne ait. Ticari uçak siparişleri yüzde 27,2 düşerken, savunma amaçlı uçak ve parça siparişleri yüzde 14,2 geriledi. Otomobil ve yedek parça siparişleri ise yüzde 0,6 ile sınırlı artış kaydetti. Makine siparişleri yüzde 0,3, bilgisayar ve elektronik ürün siparişleri yüzde 1,5 azaldı. Çekirdek dayanıklı mal siparişleri (savunma ve uçak hariç) yüzde 1,9 düşüş gösterdi.
Yüksek faizler ve belirsizlik etkili
Analistler, dayanıklı mal siparişlerindeki düşüşün arkasında ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artırımlarının etkisinin sürdüğünü belirtiyor. Yüksek borçlanma maliyetleri, şirketlerin yeni ekipman ve makine yatırımlarını ertelemesine neden oluyor. Ayrıca, jeopolitik belirsizlikler ve ticaret gerilimleri de siparişler üzerinde baskı oluşturuyor. Uzmanlar, önümüzdeki aylarda siparişlerin toparlanması için faiz indirimleri veya teşvik paketleri gibi destekleyici adımlar gerektiğini vurguluyor.
Ekonomik büyüme sinyalleri zayıf
Dayanıklı mal siparişleri, yatırım harcamalarının öncü göstergesi olarak kabul ediliyor. Mayıs ayı verileri, ABD ekonomisinin ikinci çeyrekte yavaşlayabileceğine işaret ediyor. İlk çeyrekte yüzde 1,3 büyüyen ekonomi, yüksek faizlerin etkisiyle ivme kaybediyor. Öte yandan, işsizlik oranının düşük seyretmesi ve tüketim harcamalarının nispeten dirençli olması, ekonominin resesyona girmesini engelliyor. Ancak üretici güveni ve siparişlerdeki zayıflık, büyümenin önümüzdeki dönemde daha da yavaşlayabileceğini gösteriyor.
Beklentiler ve piyasa tepkisi
Piyasalar, dayanıklı mal siparişleri verisinin ardından Fed'in faiz politikasına ilişkin tahminlerini gözden geçirdi. Verinin beklentinin altında düşmesi, faiz artırım döngüsünün sonuna yaklaşıldığı algısını güçlendirdi. Ancak Fed yetkilileri, enflasyonla mücadelede daha fazla adım atılabileceği sinyali vermeye devam ediyor. ABD 10 yıllık tahvil faizleri veri sonrası sınırlı bir düşüş kaydederken, dolar endeksi yatay seyretti. Borsalarda ise karışık bir seyir izlendi.
Dayanıklı mal siparişlerindeki düşüş, ekonominin faiz artışlarına karşı hassasiyetini ortaya koyuyor. Önümüzdeki dönemde açıklanacak istihdam ve enflasyon verileri, Fed'in izleyeceği yol haritası açısından daha belirleyici olacak. Üretici ve tüketici güveninin zayıflaması, ekonominin kırılganlığını artırırken, resesyon riski de gündemde kalmaya devam ediyor.
