ABD, Gazze Şeridi’nin geleceğine yönelik kapsamlı bir planı İsrail’e sundu. Planın detaylarına göre, Hamas’ın silahsızlandırılması koşulu aranmaksızın yeniden yapılanma sürecinin başlatılması talep edildi. Belgede, İsrail’in Batı Şeria’da topladığı ve Filistin yönetimine aktarılması gereken vergi gelirlerinin, Gazze’nin idaresini üstlenecek yeni bir yapıya devredilmesi de yer alıyor. Bu adım, savaş sonrası Gazze’nin yönetimi ve imarı konusunda uluslararası toplumda tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Belgedeki kritik maddeler
İddiaya göre ABD yönetimi, İsrail’e ilettiği belgede Gazze’nin yeniden imarı için somut adımlar atılmasını istedi. Belgede öne çıkan başlıklar arasında, Hamas’ın tamamen silahsızlandırılmaması durumunda dahi inşaat ve altyapı çalışmalarının başlatılması yer alıyor. Ayrıca, Gazze’nin yönetiminin Filistin Otoritesi veya uluslararası bir heyet tarafından üstlenilmesi seçenekleri de değerlendiriliyor. Özellikle vergi gelirlerinin yeni yönetime aktarılması, bölgenin mali bağımsızlığı açısından kritik bir adım olarak görülüyor.
Tepkiler ve olası senaryolar
İsrail tarafı, belgeye henüz resmi bir yanıt vermedi. Ancak İsrail’in güvenlik kaygıları nedeniyle Hamas’ın silahsızlandırılmaması durumunda yeniden yapılanmaya izin vermeyeceği yorumları yapılıyor. Filistin yönetimi ise Gazze’nin kontrolünü devralmaya hazır olduğunu ancak İsrail’in Batı Şeria’daki uygulamalarının değişmesi gerektiğini vurguluyor. Bölgedeki insani krizin derinleşmesi, uluslararası toplumun baskısını artırırken, ABD’nin bu hamlesi savaş sonrası dönemin şekillenmesinde belirleyici olabilir.
Savaşın başladığı Ekim 2023’ten bu yana Gazze’de büyük ölçüde yıkım yaşandı. Birleşmiş Milletler verilerine göre, binaların yüzde 60’ından fazlası hasar gördü veya tamamen yıkıldı. Yeniden yapılanma için milyarlarca dolara ihtiyaç duyulurken, siyasi belirsizlik süreci engelliyor. ABD’nin belgesi, taraflar arasında uzlaşma zemini yaratmayı hedefliyor ancak Hamas’ın gelecekteki rolü ve İsrail’in güvenlik talepleri en büyük engeller arasında.
