ABD’de yeni konut satışları, Mayıs ayında yüksek mortgage faiz oranlarının talebi baskılaması ve inşaatçıların büyük indirimler yapmasına rağmen beklenmedik şekilde düştü. Ticaret Bakanlığı’nın verilerine göre, mevsimsellikten arındırılmış yıllık satışlar Nisan ayındaki 696 bin seviyesinden Mayıs’ta 619 bine gerileyerek %11,3’lük bir düşüş kaydetti. Piyasa beklentileri ise 640 bin seviyesinde bir satış olacağı yönündeydi.
Yüksek faizler ve indirimler yetersiz kaldı
Mortgage faiz oranları, Mayıs ayında ortalama %7’nin üzerinde seyrederek potansiyel alıcıları konut piyasasından uzaklaştırdı. Buna karşın inşaatçılar, stokları eritmek ve nakit akışını sağlamak için çeşitli teşvikler sundu. Bazı firmalar mortgage faiz oranlarında geçici indirimler, peşinatsız kredi seçenekleri ve mutfak tadilatı gibi ekstralar vaat etti. Ancak bu çabalar, yüksek faiz ortamında talebi canlandırmaya yetmedi. Uzmanlar, yeni konut satışlarındaki düşüşün özellikle orta ve düşük gelirli haneleri etkilediğini belirtiyor.
Bölgesel farklılıklar ve stok durumu
Satışlardaki düşüş bölgesel olarak farklılık gösterdi. Güney eyaletlerinde satışlar %14,2 azalırken, Batı’da %7,8 düşüş yaşandı. Ortabatı ve Kuzeydoğu ise nispeten daha az etkilendi. Öte yandan, piyasada satılmayı bekleyen yeni konut stoğu Mayıs sonu itibarıyla 486 bine yükseldi. Bu, yaklaşık 9,3 aylık bir arz fazlasına işaret ediyor. Normal şartlarda 6 aylık arz seviyesi dengeli kabul ediliyor. Yüksek stok, inşaatçıların fiyatları daha da düşürmesine veya üretimi kısmasına neden olabilir.
Konut piyasasına genel bakış
ABD konut piyasası, Fed’in faiz artırımlarının ardından yüksek maliyetler nedeniyle yavaşlama sinyali veriyor. Mevcut konut satışları da geçen yıla göre düşüşte. Buna karşın konut fiyatları, arz kısıtlılığı nedeniyle henüz belirgin bir düşüş göstermedi. Yeni konut projelerindeki yavaşlama ise uzun vadede arz sıkıntısını derinleştirebilir. Ekonomistler, konut piyasasının önümüzdeki aylarda faiz politikalarına bağlı olarak dalgalanmaya devam edeceğini öngörüyor.
