ABD'de yeni konut inşaatları, Mayıs ayında apartman projelerindeki sert düşüşün etkisiyle son altı yılın en düşük seviyesine geriledi. Ticaret Bakanlığı verilerine göre, mevsimsellikten arındırılmış yıllık konut başlangıçları Mayıs'ta bir önceki aya göre %5,5 azalarak 1 milyon 277 bine indi. Bu rakam, Haziran 2020'den bu yana en düşük seviye olarak kaydedildi. Beklenti 1 milyon 390 bin seviyesindeydi.
Apartman inşaatlarındaki düşüş belirleyici oldu
Düşüşte, özellikle beş veya daha fazla daireli apartman projelerindeki %35,6'lık sert daralma etkili oldu. Bu segmentte yıllık bazda başlangıçlar 277 bine geriledi. Müstakil konut başlangıçları ise aylık bazda %18,5 artışla 1 milyon 24 bine yükseldi. Ancak apartman projelerindeki kayıp, toplam veriyi aşağı çekti.
Yapı ruhsatları da beklentilerin altında kaldı. Ruhsatlar Mayıs'ta %3,8 azalarak yıllık 1 milyon 386 bine düştü. Bu da gelecek aylarda inşaat faaliyetlerinin zayıf kalabileceğine işaret ediyor.
Faiz artışları konut sektörünü vuruyor
Uzmanlar, Fed'in agresif faiz artışlarının konut sektörünü olumsuz etkilediğini belirtiyor. Mortgage faizleri son iki yıldır yüksek seyrediyor. Ortalama 30 yıl vadeli sabit faizli mortgage oranı %6,9 civarında bulunuyor. Bu durum, hem inşaatçıların finansman maliyetlerini artırıyor hem de potansiyel alıcıları caydırıyor.
Konut başlangıçları, ekonominin öncü göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor. Zayıf veri, ABD ekonomisinde yavaşlama endişelerini pekiştiriyor. Ancak mevcut konut arzı hala talebin gerisinde olduğundan, uzun vadede inşaat faaliyetlerinin yeniden canlanması bekleniyor.
Bölgesel olarak bakıldığında, Kuzeydoğu'da konut başlangıçları %33,5, Batı'da %9,3 artarken, Ortabatı'da %5,5 ve Güney'de %15,6 düştü. Güney bölgesi, ABD konut piyasasının en büyük payına sahip.
Konut başlangıçları verisi, inşaat malzemeleri ve emlak sektörü için de önemli sinyaller veriyor. Son aylarda kereste fiyatlarındaki düşüş, talebin zayıfladığı şeklinde yorumlanıyor. Uzmanlar, yılın ikinci yarısında faiz indirimi beklentilerinin sektöre canlılık getirebileceğini ifade ediyor.
ABD konut piyasası, pandemi sonrası dönemde rekor düşük mortgage oranlarıyla patlama yaşamış, ardından Fed'in sıkılaşma adımlarıyla sert bir dönüş geçirmişti. Mevcut durumda, hem alıcı hem de inşaatçı tarafında temkinli bir bekleyiş hakim. Konut başlangıçlarındaki düşüş, ekonominin genel sağlığına ilişkin soru işaretlerini artırıyor. Ancak işgücü piyasasının güçlü seyretmesi, konut talebinin tamamen kaybolmadığını gösteriyor. Önümüzdeki dönemde Fed'in para politikası kararları, konut sektörünün yönünü belirleyecek temel faktör olarak öne çıkıyor.
