ABD'nin İran'ın havacılık sektörünü hedef alan yeni yaptırımlarının ardından Türk Hava Yolları (THY), AJet ve Pegasus'ın İran seferlerinde kapsamlı iptallere gittiği öne sürüldü. Middle East Eye'dan Ragıp Soylu'nun haberine göre, 21 Eylül itibarıyla başlayan uygulama, ABD menşeli parçalar içeren uçakların İran'a uçuşunu fiilen imkânsız hale getiriyor. İddiaya göre, üç şirket de İran'a planlanan seferlerini iptal etti ve yeni bilet satışı durduruldu.
Haberde, yaptırımların İran Havacılık ve Uzay Sanayii (HESA) ile İran Hava Yolları'na (Iran Air) yönelik olduğu, bu kuruluşlara hizmet veren havayollarının da ABD yasaları kapsamında yaptırım riskiyle karşılaştığı belirtiliyor. Türk havayollarının filosunda yoğun olarak Boeing ve Airbus gibi ABD menşeli parça ve teknoloji içeren uçaklar bulunuyor. Bu durum, İran'a gerçekleştirilecek uçuşlarda sigorta, bakım ve yakıt ikmali gibi operasyonel süreçlerde ciddi sıkıntılar doğurabilir.
THY, AJet ve Pegasus'tan Resmi Açıklama Yok
Konuya ilişkin olarak THY, AJet ve Pegasus'tan henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak sektör kaynakları, havayollarının ABD yaptırımlarını ihlal etmemek için temkinli davrandığını ve İran uçuşlarını askıya alma kararı aldığını belirtiyor. İran'a seyahat etmek isteyen yolcuların mağdur olmaması için alternatif güzergâhlar konusunda bilgilendirme yapılması bekleniyor.
İran, son yıllarda ABD yaptırımları nedeniyle havacılık sektöründe büyük zorluklar yaşıyor. Ülkenin havayolu şirketleri, yedek parça temininde ve uçak bakımında sorunlar yaşıyor. Türk havayollarının İran seferlerini durdurması, İran'ın dış dünyayla hava bağlantısını daha da kısıtlayabilir. Özellikle Tahran-İstanbul hattı, İran için önemli bir ticari ve beşeri koridor olarak öne çıkıyor.
Yaptırımların Kapsamı ve Türkiye'ye Etkileri
ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları, nükleer anlaşmadan çekilmesinin ardından kademeli olarak sıkılaştırıldı. Son olarak Eylül ayında İran'ın havacılık sektörüne yönelik yeni kısıtlamalar getirildi. Bu kapsamda, İran'a uçak parçası, bakım hizmeti veya ilgili teknoloji sağlayan şirketler yaptırım listesine alınabiliyor. Türk havayolları da ABD pazarında faaliyet gösterdikleri ve ABD menşeli uçakları kullandıkları için bu yaptırımlardan doğrudan etkileniyor.
Türkiye ile İran arasındaki ticaret hacmi yıllık 5 milyar doların üzerinde. Havayolu bağlantısının kesilmesi, iki ülke arasındaki ticari ilişkileri ve turizm hareketliliğini olumsuz etkileyebilir. İran'dan Türkiye'ye gelen turist sayısı yılda 2 milyonu aşıyor. Ayrıca, İran'a giden Türk iş insanları ve transit yolcular için de alternatif rotalar gündeme gelebilir.
Uzmanlar, Türk havayollarının İran uçuşlarını durdurmasının ardından İran'ın hava sahasını kullanarak Avrupa'ya uçan diğer havayollarının da benzer kararlar alabileceğini belirtiyor. Öte yandan, Türkiye'nin ABD ile ilişkileri ve İran ile dengeli politikası göz önüne alındığında, bu kararın siyasi yansımaları da olabilir.
Şu ana kadar resmi makamlardan bir teyit gelmedi. Ancak iddialar doğruysa, bu gelişme İran'a yönelik uluslararası baskının havacılık sektörüne ne denli yansıdığını göstermesi açısından dikkat çekici. Türk havayollarının önümüzdeki günlerde konuya ilişkin bir açıklama yapması bekleniyor.