ABD'ye girişine izin verilmeyen Somalili futbol hakemi Omar Abdulkadir Artan, UEFA Süper Kupa finalinde düdük çalacak. Fransız devi Paris Saint-Germain (PSG) ile İngiliz temsilcisi Aston Villa arasında 11 Ağustos 2025'te oynanacak karşılaşmayı 35 yaşındaki Artan yönetecek. Atama, Artan'ın Amerika Birleşik Devletleri'ne seyahat yasağıyla gündeme gelmesinin ardından büyük yankı uyandırdı.
Atamanın perde arkası
UEFA, Süper Kupa finalinin hakemini belirlerken bu yıl farklı bir tercihe imza attı. Somali Futbol Federasyonu'ndan yetişen ve son dönemde Afrika kupalarındaki başarılı performansıyla dikkat çeken Omar Abdulkadir Artan, ilk kez bu kadar büyük bir organizasyonun finalini yönetecek. Artan'ın atanması, ABD yönetiminin geçen ay kendisine vize vermemesiyle aynı haftaya denk geldi. Artan, Nijerya ve Gana arasındaki bir hazırlık maçı için ABD'ye gitmek istemiş ancak başvurusu reddedilmişti. Gerekçe olarak ise "yetersiz belge" gösterilmişti. Artan, Somali'de hakemlik kariyerine başlamış, 2018'den bu yana FIFA kokartı taşıyor ve 2023 Afrika Uluslar Kupası'nda görev yapmıştı.
Karşılaşmanın önemi
PSG ile Aston Villa arasındaki Süper Kupa finali, sezonun ilk büyük kupası olması açısından kritik. PSG, geçen sezon UEFA Şampiyonlar Ligi'ni kazanarak finale gelirken, Aston Villa ise UEFA Avrupa Ligi'ni müzesine götürmüştü. İki takım da yeni transferleriyle sahaya çıkacak. PSG'de Kylian Mbappe'nin takımdan ayrılması sonrası hücum hattı yeniden yapılandırılırken, Aston Villa'da Unai Emery yönetiminde yükselen grafik dikkat çekiyor. Maçın oynanacağı Helsinki Olimpiyat Stadı'nda 40 bin seyirci bekleniyor. Artan'ın yöneteceği bu final, Afrika kıtası için de bir ilk niteliği taşıyor: Süper Kupa tarihinde ilk kez bir Somali uyruklu hakem görev alıyor.
Artan'ın vize sorunu ve spor dünyasındaki yansımaları
ABD'nin Artan'a vize vermemesi, spor çevrelerinde tartışma yarattı. FIFA, konuyla ilgili yazılı bir açıklama yapmasa da, UEFA'nın bu ataması bir mesaj olarak yorumlandı. Artan, Somalili bir hakem olarak kariyer basamaklarını hızla tırmanırken, karşılaştığı bu engel onu yıldırmadı. Hakemlik kariyerinde 2021'den bu yana uluslararası maçlarda görev alan Artan, Afrika Futbol Konfederasyonu (CAF) tarafından da üst düzey maçlara atanıyor. Atama kararı sonrası konuşan Artan, "Büyük bir heyecan duyuyorum. Bu maç, kariyerimdeki en önemli an. ABD'ye gidememek beni üzdü ancak bu fırsat her şeyi unutturdu" dedi. Spor yorumcuları, Artan'ın atanmasının, uluslararası spor organizasyonlarının siyasi engellere karşı duruşu olarak değerlendiriyor. Özellikle Afrika'dan gelen hakemlerin büyük finallerde daha fazla yer alması gerektiği vurgulanıyor.
Maçın detayları ve beklentiler
11 Ağustos 2025'te Helsinki'de oynanacak maç, TSİ 22.00'de başlayacak. Artan'ın yardımcılıklarını yine Somalili Mohamed Ali ve Kenyalı Sarah Adhiambo üstlenecek. Dördüncü hakem ise Faslı Redouane Jiyed olacak. PSG'de yeni transferlerin uyumu merakla beklenirken, Aston Villa'da forma giyen milli futbolcu Emre Can da ilk kez bu kupayı kazanmak için mücadele edecek. İki takım arasında daha önce hiçbir resmi maç oynanmamış olması, karşılaşmayı daha da heyecanlı kılıyor.
Bu atama, spor diplomasisinde sıkça rastlanmayan bir durumu gündeme getirdi: Bir ülkenin vize politikası, bir sporcunun veya hakemin kariyerini doğrudan etkileyebiliyor. Ancak UEFA'nın, bu tür engelleri aşarak Artan'ı finalde görevlendirmesi, sporun birleştirici gücüne vurgu yapıyor. Artan'ın performansı, sadece maçın sonucunu değil, aynı zamanda uluslararası spor camiasının eşitlikçi yaklaşımını da belirleyecek.
