Adalet Bakanı Akın Gürlek, beyaz et sektöründe piyasa işleyişini bozarak haksız fiyat artışlarına ve tüketici mağduriyetine yol açtığı değerlendirilen eylemlere ilişkin olarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde 8 ilde eş zamanlı operasyon başlatıldığını duyurdu. Operasyon kapsamında 13 şirkete 'denetim kayyımı' atanırken, Rekabet Kurumu ve Ticaret Bakanlığı ekipleri de incelemelere katıldı.
Operasyon kapsamı ve sektörel etki
Bakan Gürlek, yaptığı yazılı açıklamada, beyaz et sektöründe faaliyet gösteren bazı firmaların stokçuluk, piyasayı manipüle etme ve aşırı fiyat artışı yaparak tüketiciyi mağdur ettiğinin tespit edildiğini belirtti. Adli kolluk birimlerinin titiz çalışmaları sonucunda İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Konya, Gaziantep, Adana ve Manisa olmak üzere 8 ilde operasyonlar düzenlendiği öğrenildi. Operasyonlarda, şirketlerin bilgisayar sistemleri, faturaları ve stok kayıtlarına el konuldu. Soruşturma kapsamında, fiyat artışlarının tüketiciye yansıtılması öncesinde kasıtlı olarak arzın kısıldığı yönünde bulgulara ulaşıldığı ifade ediliyor.
Hukuki boyut ve denetim kayyımı atamaları
Savcılık kararıyla, haksız fiyat artışı yaptığı belirlenen 13 şirkete 'denetim kayyımı' atandı. Kayyımlar, şirketlerin mali işlemlerini, üretim ve dağıtım süreçlerini denetleyerek fiyatlandırma politikalarının mevzuata uygun hale getirilmesini sağlayacak. Bakan Gürlek, "Hiçbir şirket veya kişi, vatandaşlarımızın temel gıdaya erişimini engelleyemez. Piyasa denetimleri kararlılıkla sürecek" ifadelerini kullandı. Rekabet Kurumu'nun da sürece dahil olarak kalıcı tedbirler alacağı belirtildi.
Sektördeki arka plan ve beklentiler
Beyaz et fiyatları, son altı ayda yüzde 40'a varan oranlarda artış göstermişti. Bu durum, tüketici derneklerinin şikayetlerine ve kamuoyunda tartışmalara yol açmıştı. Uzmanlar, pandemi sonrası artan yem maliyetleri ve döviz kurundaki dalgalanmaların sektörü etkilediğini ancak bazı firmaların durumu fırsata çevirdiğini belirtiyor. Operasyonun, sektörde fiyat istikrarını sağlamaya yönelik önemli bir adım olduğu yorumları yapılıyor. Tüketicilerin, denetimlerin ardından fiyatlarda kısa vadede düşüş beklediği ifade ediliyor.
Değerlendirme ve gelecek perspektifi
Hükümetin enflasyonist baskılarla mücadelede arz yönlü müdahalelere ağırlık vermesi, beyaz et operasyonunun bu çabanın bir parçası olduğunu gösteriyor. Ancak kayyım atamalarının şirket yönetimlerini nasıl etkileyeceği ve sektörde arz güvenliğinin sağlanması için yeterli olup olmayacağı merak ediliyor. Bu tür operasyonların uzun vadede piyasa disiplinini artırması beklenirken, tüketicilerin korunması adına daha kapsamlı düzenlemelere ihtiyaç duyulabileceği değerlendiriliyor.
