ABD Hava Kuvvetlerine ait çok sayıda askeri uçağın, İran ile nükleer anlaşma müzakerelerine hazırlık amacıyla Avrupa'daki üslere konuşlanmak üzere hareket ettiği bildirildi. Axios'un haberine göre, bu sevkiyat 2015 sonrası en kapsamlı hava ikmal hareketi olarak kayıtlara geçti. Uçakların İngiltere, Almanya ve İtalya'daki NATO üslerine ineceği belirtiliyor. Hareketlilik, İran Dini Lideri Hamaney’in “nükleer müzakerelere hazırız” mesajının ardından geldi.
Harekâtın perde arkası
ABD Savunma Bakanlığı kaynakları, intikalin “rutin bir güç göstergesi” olduğunu ancak zamanlamasının İran dosyasındaki kritik dönemeçle örtüştüğünü ifade etti. VIP konfigürasyonlu C-32 ve C-40 uçaklarının yanı sıra KC-135 tanker uçaklarının da konvoyda yer aldığı görüldü. Uzmanlar, bu tür bir hava köprüsünün müzakereler öncesi lojistik altyapıyı hazırlamak için kullanıldığını vurguluyor.
Hamaney’den uzlaşı sinyali
Geçtiğimiz hafta yaptığı konuşmada Hamaney, “yeni bir anlaşma için kapının açık olduğunu” söyleyerek Batı ile müzakere masasına dönülebileceğinin sinyalini verdi. Bu açıklama, Tahran yönetiminin yaptırımlar altında ekonomik direncinin sınırına dayandığı yorumlarına yol açtı. ABD’li yetkililer ise anlaşma olması halinde İran’ın uranyum zenginleştirme programına kısıtlama getirilmesi ve uluslararası denetimlere izin verilmesi koşullarında ısrarcı.
Bölgesel dengeler ve ekonomi
İran anlaşması ihtimali, petrol fiyatlarında düşüşe neden olurken, İstanbul Borsası’nda savunma ve enerji hisselerinde hareketlilik yaşandı. Ekonomi cephesinde, olası bir anlaşmanın Türkiye’nin İran ile ticaretine doğrudan etki etmesi bekleniyor. Uzmanlar, yaptırımların hafiflemesi halinde Türk şirketlerinin İran pazarına girişinin kolaylaşacağını ancak ABD’nin ikincil yaptırım riskinin halen devam ettiğini belirtiyor.
Bu gelişmeler, ABD-İran arasındaki on yıllık gerilimde yeni bir sayfa açılabileceğini gösterse de, taraflar arasındaki güvensizlik ve bölgesel aktörlerin çekinceleri sürecin önündeki en büyük engel olarak duruyor. Uçak sevkiyatının sembolik bir güç gösterisinden öteye geçip geçmeyeceği, önümüzdeki haftalarda başlaması beklenen müzakerelerde netleşecek.
