ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Türkiye’ye F-35 hayalet savaş uçakları ve jet motorları satışı için hazırlık yaptığı yönündeki haberler, işgalci İsrail yönetiminde panik dalgasına yol açtı. Türkiye’nin savunma sanayisinde son yıllarda yakaladığı yükseliş ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kararlı duruşu karşısında çaresiz kalan İsrail’in, bu gelişmeyi engellemek için devreye girmeye hazırlandığı belirtiliyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun konuyu doğrudan ABD yönetimine şikayet edeceği iddia ediliyor.
F-35 satışı neden İsrail’i rahatsız ediyor?
F-35 Lightning II, beşinci nesil çok rollü bir savaş uçağı olarak dünyanın en gelişmiş hava muharebe platformlarından biri. ABD, müttefiklerine satışını sıkı koşullara bağlarken, bölgesel güç dengelerini de gözetiyor. Türkiye, F-35 programının ortağı konumundayken, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi alımı nedeniyle 2019’da programdan çıkarılmıştı. Şimdi Trump yönetiminin Türkiye’ye yeniden F-35 satışına yeşil ışık yakması, İsrail’in hava üstünlüğü endişesini tetiklemiş durumda. İsrail, bölgede F-35 kullanan tek ülke konumunda ve Türkiye’nin de bu uçağa sahip olması, askeri dengeleri değiştirebilir.
Netanyahu’nun Washington planı
İsrail basınında çıkan haberlere göre Netanyahu, ABD Kongresi ve Savunma Bakanlığı nezdinde girişimlerde bulunarak satışı durdurmayı hedefliyor. İsrail’in, Türkiye’nin F-35 alması halinde bölgede “yeni bir tehdit” oluşacağı yönünde argümanlar kullanacağı öne sürülüyor. Öte yandan Türkiye’nin savunma sanayisinde yerli ve milli ürünlerle elde ettiği başarılar, F-35’e olan ihtiyacı azaltsa da, bu uçağın sağladığı teknolojik avantajların bölgesel güç dengesini etkileyeceği düşünülüyor.
Geçmişte ABD, Türkiye’nin F-35 programına geri dönmesi için S-400’lerin kullanılmaması veya elden çıkarılması şartını koşmuştu. Ancak son dönemde Trump’ın Türkiye ile ilişkileri iyileştirme çabaları, bu satışın yeniden gündeme gelmesine neden oldu. Uzmanlar, satışın gerçekleşmesi halinde İsrail’in askeri stratejisini gözden geçirmek zorunda kalacağını belirtiyor.
Türkiye’nin savunma sanayisi yatırımları ve yerli üretim hamleleri, dışa bağımlılığı azaltırken, uluslararası arenada da elini güçlendiriyor. F-35 satışı, sadece askeri bir anlaşma değil, aynı zamanda Ankara-Washington hattındaki stratejik yakınlaşmanın da bir göstergesi olarak yorumlanıyor. İsrail’in tüm itirazlarına rağmen, Trump yönetiminin satışı onaylaması halinde, Ortadoğu’daki dengeler yeniden şekillenebilir.
