ABD'de tüketici güveni, ABD ile İran arasında barış görüşmeleri konusunda varılan anlaşmanın etkisiyle düşen benzin fiyatlarının desteğiyle Haziran ayında hafif bir yükseliş kaydetti. Conference Board tarafından Salı günü açıklanan verilere göre, tüketici güven endeksi Mayıs ayındaki 101,3 seviyesinden 102,3'e çıktı. Ekonomistler endeksin 101,0'a gerilemesini bekliyordu. Artış, enflasyon endişelerinin azalması ve iş piyasasındaki istikrarlı görünümle desteklenirken, özellikle enerji fiyatlarındaki düşüş tüketicilerin harcama gücünü olumlu etkiledi.
Tüketici beklentileri ve iş piyasası
Conference Board'un anketine göre, mevcut durum endeksi 140,8'den 141,5'e yükselirken, gelecek beklentileri endeksi 81,5'ten 81,7'ye hafif arttı. Gelecek beklentileri endeksinin 80'in altında olması resesyon sinyali olarak yorumlanıyor, ancak Haziran ayında bu eşiğin üzerinde kalınması olumlu karşılandı. Tüketicilerin iş piyasasına ilişkin değerlendirmeleri de iyileşti: 'işlerin bol olduğu' görüşü %46,1'den %48,1'e çıkarken, 'iş bulmanın zor olduğu' görüşü %11,7'den %11,0'a geriledi. Kısa vadeli gelir beklentileri ise sınırlı bir düşüş gösterdi.
Benzin fiyatlarının rolü
Tüketici güvenindeki yükselişte en önemli faktör, ABD ile İran arasındaki barış görüşmeleri anlaşmasının ardından petrol fiyatlarında yaşanan düşüş oldu. Brent petrolün varil fiyatı son iki haftada %10'a yakın değer kaybederek 75 doların altına indi. ABD'de ortalama benzin fiyatı galon başına 3,45 dolara gerileyerek tüketicilerin cebini rahatlattı. Analistler, enerji fiyatlarındaki düşüşün enflasyon beklentilerini aşağı çektiğini ve harcama gücünü artırdığını belirtiyor. Ancak gıda fiyatlarındaki yüksek seyir ve faiz oranlarının yüksek kalması tüketici güveninin toparlanmasını sınırlayan faktörler arasında yer alıyor.
Enflasyon ve faiz beklentileri
Tüketicilerin 12 aylık enflasyon beklentisi Mayıs'taki %5,4'ten Haziran'da %5,3'e gerileyerek son üç ayın en düşük seviyesine indi. Bu düşüşte benzin fiyatlarındaki azalma belirleyici oldu. Fed'in faiz indirimine yönelik beklentiler ise zayıflamış durumda; tüketicilerin yarısından fazlası faizlerin önümüzdeki yıl aynı kalacağını veya artacağını düşünüyor. Fed yetkilileri, enflasyonun hedefe dönmesi için daha fazla veri görmek istediklerini vurgularken, tüketici güvenindeki toparlanma ekonominin yumuşak iniş yapma olasılığını artırıyor.
Bağımsız değerlendirme
ABD tüketici güvenindeki hafif yükseliş, jeopolitik gelişmelerin ekonomik algılar üzerindeki etkisini bir kez daha ortaya koyuyor. Ancak kalıcı bir iyileşmeden söz edebilmek için enflasyonun düşüş trendine girmesi ve faiz indirimlerinin başlaması gerekiyor. Tüketici beklentilerindeki kırılganlık, olası bir dış şokta güvenin tekrar zayıflayabileceğine işaret ediyor. Önümüzdeki aylarda iş piyasası verileri ve enerji fiyatlarındaki seyir, tüketici güveninin yönü açısından belirleyici olacak.
