ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu'nun açıkladığı verilere göre, Eylül ayında tarım dışı istihdam 194 bin arttı. Ekonomistlerin beklentisi 500 binin üzerindeydi. Bu sonuç, iş gücü piyasasının beklenenden daha yavaş toparlandığını gösteriyor. Veri, Fed'in faiz politikası üzerinde belirsizlik yaratabilir.
Detaylar ve Piyasa Tepkisi
Tarım dışı istihdam artışı, Ağustos ayındaki 366 binlik artışın ardından belirgin bir yavaşlama işareti. İşsizlik oranı ise %4,8'den %4,7'ye geriledi. Ortalama saatlik kazançlar aylık %0,3 artarken, yıllık bazda %4,6 yükseldi. Bu, ücret kaynaklı enflasyon baskısının sınırlı kaldığını gösteriyor.
Verinin ardından ABD borsaları karışık seyretti. Dow Jones ve S&P 500 hafif düşüşle açılırken, teknoloji ağırlıklı Nasdaq toparlandı. 10 yıllık Hazine tahvil faizi %1,53'e geriledi. Dolar endeksi ise %0,2 değer kaybetti. Altın ons fiyatı 1.760 doların üzerine çıktı.
Fed'in Faiz Kararı İçin Kritik Sinyal
Fed Başkanı Jerome Powell, enflasyonun geçici olduğunu savunurken, istihmam verileri para politikasının yönü için belirleyici olacak. Zayıf istihdam artışı, varlık alımlarının azaltılması planını erteleyebilir. Piyasalar, Fed'in Kasım toplantısında tahvil alımlarını azaltmaya başlamasını bekliyordu. Ancak bu veri, takvimin ötelenebileceği sinyalini veriyor.
Fed'in çift mandate'i fiyat istikrarı ve maksimum istihdam. İş gücü piyasasındaki yavaşlama, merkez bankasının temkinli adım atmasına neden olabilir. Öte yandan, ücret artışının ılımlı seyretmesi enflasyon endişelerini bir miktar hafifletiyor.
Sektörel ve Küresel Bağlam
Eylül ayında en fazla istihdam artışı eğlence ve konaklama, profesyonel ve iş hizmetleri ile perakende ticarette görüldü. İmalat sanayi ise sınırlı istihdam artışı kaydetti. Hükümet istihdamı ise pandemi öncesi seviyelerin altında kalmaya devam ediyor.
Küresel ekonomide toparlanma sinyalleri karışık. Çin'de imalat PMI verisi daralma bölgesinde. Avrupa'da enerji fiyatlarındaki artış enflasyonu yükseltiyor. ABD'de ise tedarik zinciri sorunları ve iş gücü açığı devam ediyor. Bu ortamda Fed'in attığı adımlar, gelişmekte olan ülke para birimleri için de kritik.
Verinin detayları, iş gücüne katılım oranının %61,6'da sabit kaldığını gösteriyor. Bu, pandemi öncesi %63,3 seviyesinin oldukça altında. İş bulma umudunu yitirenlerin iş gücünden çekilmesi, işsizlik oranındaki düşüşü açıklayabilir. Uzun süreli işsizlik oranı ise %2,7 ile yüksek seyrini koruyor.
Ekonomistler, yılın son çeyreğinde istihdam artışının hızlanmasını bekliyor. Ancak Delta varyantı, okulların açılması ve çocuk bakımı sorunları iş gücü arzını sınırlayabilir. Federal işsizlik yardımlarının sona ermesi, iş arayanların sayısını artırabilir. Bu da önümüzdeki aylarda istihdam verilerini yukarı çekebilir.
Piyasa analistleri, Fed'in faiz artırımı için 2022 sonunu işaret ediyor. Ancak istihdam verilerindeki dalgalanma, bu takvimi değiştirebilir. Enflasyonun seyri ve iş gücü piyasasındaki toparlanma hızı, Fed'in elini belirleyecek. Yatırımcılar, önümüzdeki haftalarda açıklanacak enflasyon ve perakende satış verilerine odaklanmış durumda.
