ABD'nin Stratejik Petrol Rezervi (SPR), İran'daki savaşın küresel petrol fiyatlarını hızla yükseltmesi üzerine piyasaya milyonlarca varil petrol sürülmesiyle 43 yılın en düşük seviyesine indi. Enerji Bakanlığı verilerine göre rezerv, 1980'lerin başından bu yana en düşük seviye olan 347 milyon varile kadar geriledi. Bu düşüş, Biden yönetiminin geçen yıl başlattığı tarihi müdahale programının ardından geldi. ABD, Rusya-Ukrayna savaşı ve pandemi sonrası toparlanma ile yükselen enerji fiyatlarını dengelemek için 2022'de 180 milyon varilden fazla petrol satışı yapmıştı. Son olarak İran'daki çatışmalar fiyatları varil başına 90 doların üzerine taşıyınca, Beyaz Saray ek 10 milyon varillik bir satış dalgası daha başlattı.
Stratejik rezerv ne işe yarıyor?
ABD Stratejik Petrol Rezervi, 1970'lerde Arap petrol ambargosu sonrası oluşturuldu. Teksas ve Louisiana kıyılarındaki tuz mağaralarında depolanan rezerv, günde 4,4 milyon varile kadar çıkabilen tedarik kesintilerine karşı kullanılıyor. Normal koşullarda rezerv 727 milyon varil kapasiteye sahip. Ancak son dönemde arka arkaya yapılan satışlar kapasiteyi yarıya indirdi. Enerji uzmanlarına göre SPR'nin kritik seviyesi 300-350 milyon varil arasında. Bu seviyenin altı, herhangi bir büyük kesintide ABD'nin enerji güvenliğini tehdit edebilir.
Piyasalar ve gelecek beklentileri
Petrol fiyatları, İran'daki savaşın yanı sıra OPEC+'nın üretim kısıntıları nedeniyle son bir yılda yüzde 30'dan fazla arttı. ABD'nin rezerv satışları piyasaya geçici bir nefes aldırsa da, kısa vadede arz sıkıntısının devam edeceği belirtiliyor. Goldman Sachs analistleri, SPR'nin mevcut seviyesinin 2024 yazında yaşanabilecek bir talep artışını karşılamaya yetmeyebileceği uyarısında bulunuyor. Öte yandan ABD Enerji Bakanı Jennifer Granholm, rezervin düşük seviyelerine rağmen ülkenin enerji güvenliğinin sağlam olduğunu ancak jeopolitik risklerin yakından izlendiğini ifade etti.
ABD Kongresi'nde bazı Cumhuriyetçi vekiller, rezervin siyasi amaçlarla kullanıldığını ve ulusal güvenlik için risk oluşturduğunu savunarak satışların durdurulmasını istiyor. Buna karşılık Beyaz Saray, SPR'yi bir "sigorta poliçesi" olarak tanımlıyor ve fiyatların kontrol altında tutulması için gerekli olduğunu belirtiyor. Uzmanlar, önümüzdeki aylarda ABD'nin petrol üretimini artırması veya uluslararası anlaşmalarla alternatif kaynaklar bulması gerektiği görüşünde. Aksi takdirde, stratejik rezervin tükenmesi enerji krizine yol açabilir.
