İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) dün düzenlenen saldırılarda sivillerin hayatını kaybetmesinin ardından yaptığı "ABD ordusu sivilleri hedef almaz" açıklamasına sert tepki gösterdi. Bekayi, açıklamanın gerçeklerle bağdaşmadığını ve uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirtti.
Saldırının Ayrıntıları ve Tepkiler
Dün akşam saatlerinde İran'ın kuzeybatısındaki bir köyde bulunan düğün salonuna düzenlenen hava saldırısında, aralarında çocukların da bulunduğu çok sayıda sivil hayatını kaybetti. İlk belirlemelere göre saldırıda en az 15 kişi yaşamını yitirdi, onlarca kişi de yaralandı. Olayın ardından bölgeye çok sayıda ambulans sevk edildi ve yaralılar çevredeki hastanelere kaldırıldı. İran devlet televizyonu, saldırının düğün merasimi sırasında gerçekleştiğini ve hedef gözetilmeksizin yapıldığını öne sürdü.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı ise saldırının ardından yaptığı yazılı açıklamada, "ABD ordusu sivilleri hedef almaz" ifadesini kullanarak, saldırının "terör hedeflerine" yönelik olduğunu savundu. CENTCOM, saldırıda sivil kayıpların yaşanmasının "istenmeyen bir durum" olduğunu belirtti ancak olayla ilgili soruşturma başlatılıp başlatılmayacağına dair net bir bilgi vermedi.
İran'dan Sert Tepki: 'Sorumlular Hesap Verecek'
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, CENTCOM'un açıklamasına yanıt olarak düzenlediği basın toplantısında, "ABD'nin 'sivilleri hedef almayız' açıklaması, düğün evinde hayatını kaybeden masum insanların kanını örtemez. Bu saldırı bir savaş suçudur ve uluslararası hukuk önünde hesabı sorulmalıdır" dedi. Bekayi, saldırının kasıtlı olup olmadığının araştırılması için bağımsız bir uluslararası komisyon kurulması çağrısında bulundu.
İran hükümeti, saldırıyı kınayan bir bildiri yayınlayarak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ni acil toplantıya çağırdı. İran Cumhurbaşkanı da yaptığı açıklamada, "Bu vahşetin failleri en ağır şekilde cezalandırılacaktır" ifadelerini kullandı. Ülke genelinde saldırıyı protesto eden gösteriler düzenlendi; başkent Tahran'da binlerce kişi ABD karşıtı sloganlar attı.
Uluslararası Toplumdan Tepkiler ve Arka Plan
Olay, uluslararası alanda da yankı buldu. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, saldırıdan derin endişe duyduğunu belirterek taraflara itidal çağrısı yaptı. Rusya ve Çin, saldırıyı kınayan açıklamalar yaparken, Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi, "Sivillerin korunması uluslararası hukukun temel bir gereğidir" dedi. ABD yönetiminden ise henüz resmi bir özür veya taziye mesajı gelmedi.
Bu saldırı, ABD ile İran arasında son yıllarda artan gerilimin bir parçası olarak görülüyor. İki ülke arasındaki ilişkiler, 2018'de ABD'nin İran nükleer anlaşmasından çekilmesi ve ardından uygulanan ekonomik yaptırımlarla birlikte giderek kötüleşmişti. Bölgede zaman zaman yaşanan karşılıklı saldırılar ve suçlamalar, taraflar arasında güven bunalımını derinleştirdi. Daha önce de ABD'nin çeşitli ülkelerde düzenlediği operasyonlarda sivil kayıplar yaşanmış ve bu durum uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı.
İran, saldırının ardından ABD'ye karşı misilleme seçeneklerini değerlendirdiğini açıkladı. Ancak uzmanlar, tarafların doğrudan bir çatışmaya girmekten kaçınabileceğini, zira her iki ülkenin de geniş kapsamlı bir savaşın maliyetini göze alamayacağını belirtiyor. Bölgedeki tansiyonun daha da artmaması için diplomatik kanalların açık tutulması gerektiği vurgulanıyor.
Sonuç olarak, ABD'nin düğün evine düzenlediği saldırı ve ardından gelen açıklama, İran'da ve dünyada geniş yankı buldu. Sivillerin hedef alınmadığı iddiası, yaşanan trajedi karşısında inandırıcı bulunmazken, olayın uluslararası hukuk çerçevesinde soruşturulması ve sorumluların hesap vermesi yönünde çağrılar artıyor. Bölgede barış ve istikrarın tesisi için tarafların diyalog yolunu seçmesi kaçınılmaz görünüyor.
