ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, yaptığı açıklamada İran'daki başlıca tesislerin bombalanacağını duyurdu. Bu açıklama, Körfez bölgesinde gerilimi tırmandırırken, uluslararası toplumdan tepkiler geliyor. Hegseth, konuşmasında İran'ın nükleer programına ve bölgesel faaliyetlerine atıfta bulunarak, ABD'nin müttefiklerini koruma kararlılığını vurguladı.
Hegseth'in açıklamaları ve arka plan
Pentagon'da düzenlenen basın toplantısında konuşan Hegseth, "İran'ın başlıca askeri ve nükleer tesislerini hedef alacağız. Bu, ABD ve müttefiklerine yönelik tehditleri sona erdirmek için gerekli bir adımdır" dedi. Açıklamanın ardından petrol fiyatlarında yükseliş yaşanırken, dolar endeksi değer kazandı. Uzmanlar, bu hamlenin Ortadoğu'da geniş çaplı bir çatışmayı tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.
Uluslararası tepkiler
Rusya, Çin ve Avrupa Birliği'nden yapılan açıklamalarda taraflara itidal çağrısı yapıldı. BM Güvenlik Konseyi'nin acil toplantıya çağrılması bekleniyor. İran Dışişleri Bakanlığı ise yaptığı yazılı açıklamada, "Herhangi bir saldırıya karşılık verme hakkımızı saklı tutuyoruz" ifadelerini kullandı.
Ekonomik yansımalar
Hegseth'in açıklamaları, küresel piyasalarda dalgalanmaya neden oldu. Brent petrol 85 doların üzerine çıkarken, altın fiyatları da yükseldi. İstanbul Borsası'nda satış ağırlıklı bir seyir izlenirken, dolar/TL kuru 30 seviyesinin üzerinde işlem görüyor. Ekonomistler, olası bir askeri çatışmanın enerji maliyetlerini artırarak küresel enflasyonu yeniden tetikleyebileceğini belirtiyor.
Tarihsel bağlam
ABD ile İran arasındaki gerginlik, 2018'de ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilmesiyle başlamıştı. Son olarak İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini artırması ve bölgedeki vekil güçler aracılığıyla saldırılar düzenlemesi, Washington yönetimini harekete geçirdi. Hegseth'in bu açıklaması, Biden döneminde benimsenen diplomasi odaklı politikadan bir sapma olarak değerlendiriliyor.
Bağımsız analistler, ABD'nin bu tür bir askeri müdahalenin sonuçlarını tam olarak hesaplayamadığı görüşünde. İran'ın misilleme kapasitesi ve bölgesel dengeler, çatışmanın kontrol edilemez bir noktaya sürüklenmesine neden olabilir. Küresel barış ve istikrar açısından kritik bir dönemeçten geçiyoruz.
