ABD'nin 27 Haziran'dan bu yana İran'a yönelik hava saldırıları devam ederken, can kaybı 53'e, yaralı sayısı ise 592'ye yükseldi. İran Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, son 24 saatte 7 kişinin daha hayatını kaybettiği, 43 kişinin ise yaralandığı bildirildi. Saldırıların özellikle Tahran, İsfahan ve Şiraz kentleri çevresinde yoğunlaştığı belirtiliyor. Uluslararası toplumdan taraflara itidal çağrıları gelirken, bölgedeki gerginlik tırmanışını sürdürüyor.
Saldırıların Hedefleri ve Sivil Kayıplar
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), saldırıların İran'ın askeri tesislerine ve İslam Devrim Muhafızları Ordusu'na ait hedeflere yönelik olduğunu açıklamıştı. Ancak İranlı yetkililer, bombalamanın sivil yerleşim alanlarını da vurduğunu ve ölenlerin çoğunun sivil olduğunu iddia ediyor. İran Kızılayı, saldırılar sonucu 200'den fazla evin yıkıldığını veya hasar gördüğünü duyurdu. Hastanelerdeki yoğunluk nedeniyle sağlık personeli seferber edilirken, kan stoklarının kritik seviyelere düştüğü ifade ediliyor. Özellikle güneydeki Hürmüzgan eyaletinde 13 sivilin öldüğü, 100'den fazla kişinin yaralandığı rapor ediliyor.
Bölgesel Yansımalar ve Diplomatik Çabalar
Saldırılar, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde acil toplantıya neden oldu. Rusya ve Çin, ABD'nin saldırılarını kınarken, Avrupa Birliği tarafları diyaloğa çağırdı. Türkiye Dışişleri Bakanlığı da endişe duyduğunu belirterek, gerilimin düşürülmesi için arabuluculuk teklifinde bulundu. İran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin askıya alındığı ve bölgedeki petrol fiyatlarının yükseldiği belirtiliyor. Uzmanlar, çatışmanın genişlemesi halinde Orta Doğu'da yeni bir mülteci dalgasına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
İran Meclisi, ABD'yi 'devlet terörü' ile suçlayan bir bildiri yayımlarken, Dini Lider Ali Hamaney saldırılara 'sert bir karşılık' verileceğini ima etti. ABD Başkanı ise askeri operasyonların 'savunma amaçlı' olduğunu savunarak, İran'ın nükleer faaliyetlerini durdurana kadar saldırıların devam edeceğini söyledi. Bu arada İran devlet televizyonu, ülkenin hava savunma sistemlerinin bazı ABD füzelerini düşürdüğünü iddia etti.
İran'da özellikle gençler arasında savaş karşıtı protestoların arttığı, Tahran'da güvenlik güçlerinin göstericilere müdahale ettiği haberleri geliyor. Ekonomik ambargoların zaten zor durumda bıraktığı halk, saldırılar nedeniyle temel ihtiyaç maddelerine erişimde sıkıntı yaşıyor. İran riyali dolar karşısında rekor seviyede değer kaybederken, enflasyonun %50'ye yaklaştığı belirtiliyor.
Bağımsız Değerlendirme
ABD'nin İran'a yönelik saldırıları, iki ülke arasındaki on yıllardır süren gerilimin yeni bir aşamasını temsil ediyor. Her ne kadar Washington, operasyonların 'hedefli' olduğunu iddia etse de, sivil kayıpların artması uluslararası hukuk açısından ciddi soruları gündeme getiriyor. Öte yandan Tahran yönetiminin misilleme yapması halinde, bölgesel bir savaşın fitili ateşlenebilir. Bu noktada BM ve diğer uluslararası aktörlerin acil ateşkes sağlama çabaları, insani felaketin önlenmesi açısından kritik önem taşıyor.
