ABD ordusu, İran'ın güney kentlerine gece saatlerinde düzenlenen hava saldırılarıyla ilgili sorumluluk üstlenmedi. Amerikan Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada, saldırıların ABD tarafından gerçekleştirilmediği belirtildi. Ancak çeşitli kaynaklar, saldırıların Kuveyt ve Bahreyn hava kuvvetleri tarafından ortaklaşa düzenlenmiş olabileceğini öne sürüyor. Bu gelişme, bölgede tansiyonun yeniden yükselmesine yol açarken Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği de durma noktasına geldi.
Saldırıların ayrıntıları ve hedefler
İran resmi haber ajansı IRNA, saldırıların gece 02.00 sıralarında başladığını ve İran'ın güneyindeki Buşehr, Hürmüzgan ve Sistan-Beluçistan eyaletlerinde patlamalar duyulduğunu bildirdi. İran Hava Savunma Kuvvetleri, saldırılarda kullanılan insansız hava araçlarının büyük bölümünün imha edildiğini açıkladı. Can kaybı olmadığı belirtilirken, bazı askeri tesislerde maddi hasar meydana geldi. Kuveyt ve Bahreyn hükümetleri henüz resmi bir açıklama yapmazken, bölgesel kaynaklar iki ülkenin savaş uçaklarının gece boyunca faaliyet gösterdiğini aktardı.
Hürmüz Boğazı'nda seferler durdu
Saldırıların ardından dünya petrol fiyatlarında ani yükseliş yaşandı. Uluslararası Denizcilik Örgütü, Hürmüz Boğazı'ndaki tüm sivil gemi geçişlerinin güvenlik gerekçesiyle askıya alındığını duyurdu. Dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği bu stratejik su yolu, daha önce de ABD-İran geriliminde kriz noktası olmuştu. Petrol fiyatları, piyasaların açılmasıyla birlikte varil başına 5 doların üzerinde artış gösterdi. Ekonomistler, durumun uzun sürmesi halinde küresel enerji krizi riskine dikkat çekiyor.
Bölgesel ve küresel tepkiler
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi acil toplantıya çağrılırken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri itidal çağrısı yaptı. Rusya, saldırıları kınayarak taraflara sağduyu çağrısında bulundu. Türkiye Dışişleri Bakanlığı, bölgede barışın korunması için tüm tarafları diyaloğa davet eden bir açıklama yayımladı. İran ise saldırının faillerine misilleme yapma hakkını saklı tuttuğunu duyurdu.
Bağımsız değerlendirme
Bu son gelişme, Körfez bölgesinde ABD'nin askeri varlığının azaldığı bir dönemde, bölgesel aktörlerin kendi güvenliklerini sağlama çabalarının bir yansıması olarak okunabilir. Kuveyt ve Bahreyn'in İran'a yönelik bu tür bir operasyonu tek başlarına gerçekleştirme kapasitesi tartışmalı olsa da, ABD'nin sorumluluğu reddetmesi, bölge ülkelerinin daha bağımsız hareket etme isteğini gösterebilir. Önümüzdeki günlerde yaşanacak diplomatik temaslar ve olası misillemeler, hem bölgesel istikrar hem de küresel enerji güvenliği açısından belirleyici olacak.
