ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, 30 yaş ve üzerindeki tüm askerlerin yıllık sağlık kontrolleri kapsamında testosteron taramasından geçirilmesini zorunlu kılan bir genelge yayımladı. Karar, orduda fiziksel ve zihinsel performansı artırmayı hedeflerken, askeri sağlık politikalarında yeni bir dönemin habercisi olarak değerlendiriliyor.
Yıllık sağlık kontrolünde testosteron ölçümü
Hegseth'in imzasını taşıyan genelgeye göre, 30 yaş ve üzerindeki her asker, rutin yıllık muayeneleri sırasında kan testiyle testosteron seviyesini ölçtürmek zorunda olacak. Uygulamanın, düşük testosteron seviyesinin neden olduğu yorgunluk, depresyon ve kas kaybı gibi sorunların erken teşhisine yardımcı olması bekleniyor. Pentagon yetkilileri, taramanın gönüllülük esasına dayanmadığını, aksine zorunlu olduğunu vurguladı.
Savunma Bakanlığı, düşük testosteron tespit edilen askerlere tedavi seçenekleri sunulacağını ancak askeri görevlerine devam edip edemeyeceklerine sağlık kurulunun karar vereceğini bildirdi. Hegseth, yaptığı açıklamada, "Ordumuzun her bir üyesinin en yüksek performansta olmasını sağlamak zorundayız. Testosteron seviyesi, fiziksel ve zihinsel dayanıklılık için kritik bir göstergedir" dedi.
Tartışmalar ve tepkiler
Karar, özellikle askeri personel ve sağlık uzmanları arasında farklı tepkilere yol açtı. Bazı uzmanlar, düşük testosteron seviyesinin her zaman performans düşüklüğü anlamına gelmediğini, bireysel farklılıkların göz ardı edildiğini savunuyor. Diğer yandan, taramanın askerlerin özel hayatına müdahale olduğu ve damgalama riski taşıdığı eleştirileri yapılıyor.
ABD ordusunda daha önce de benzer sağlık taramaları uygulanmıştı. Örneğin, 2015 yılında obeziteye karşı mücadele kapsamında vücut kitle indeksi ölçümleri zorunlu hale getirilmişti. Ancak testosteron taraması, hormon seviyesini hedef alan ilk zorunlu uygulama olma özelliği taşıyor. Uygulamanın pilot bölgelerde başlatılıp başlatılmadığı veya tüm birliklerde ne zaman yürürlüğe gireceği henüz netleşmiş değil.
Uzmanlar, taramanın maliyetinin yanı sıra yanlış pozitif sonuçların askerlerin kariyerini olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor. Öte yandan, bazı askerler uygulamayı sağlık hizmetlerine erişimlerini artıracak bir adım olarak görüyor. Hegseth, genelgenin amacının askerleri "cezalandırmak değil, güçlendirmek" olduğunu belirtiyor.
Karar, ABD Kongresi'nde de tartışma konusu oldu. Demokrat vekiller, uygulamanın askeri personelin mahremiyetini ihlal ettiğini ve bilimsel temelden yoksun olduğunu öne sürerken, Cumhuriyetçiler ordu hazırlık seviyesini artıracağı gerekçesiyle destekledi. Beyaz Saray Sözcüsü ise konuya ilişkin yazılı bir açıklama yapmaktan kaçındı.
ABD ordusu, dünyanın en büyük profesyonel ordusu olarak yaklaşık 1,3 milyon aktif personel barındırıyor. 30 yaş üstü askerlerin oranı ise yüzde 40 civarında. Bu durumda, taramadan yaklaşık 520 bin askerin etkilenmesi bekleniyor. Pentagon, uygulamanın maliyetinin 2025 yılı bütçesinden karşılanacağını duyurdu.
Testosteron taramasının zorunlu hale gelmesi, orduda hormon tedavisi gören askerlerin durumunu da gündeme taşıdı. Daha önce testosteron replasman tedavisi alan askerlerin, taramada normal değerlerin üzerinde çıkması halinde görevlerine devam edip edemeyeceği merak konusu. Hegseth, bu askerlerin durumunun vaka bazında değerlendirileceğini ifade etti.
Ordunun sağlık politikaları üzerine çalışan bağımsız analistler, bu adımın uzun vadede askeri personelin genel sağlık profilini iyileştirebileceğini ancak uygulamanın etik boyutunun iyi yönetilmesi gerektiğini vurguluyor. Özellikle testosteron düzeylerinin ırk ve etnik kökene göre değişkenlik göstermesi, objektif bir eşik değer belirlenmesini zorlaştırıyor.
Sonuç olarak, ABD ordusundaki bu yeni uygulama, askeri hazırlığı artırma potansiyeli kadar beraberinde getirdiği tartışmalarla da dikkat çekiyor. Hegseth yönetiminin savunduğu gibi, "savaşçı ruhu" korumak adına atılan bu adımın, uygulamada ne kadar başarılı olacağı önümüzdeki aylarda görülecek. Ancak şimdiden, askeri sağlık politikalarının hormon seviyelerine kadar genişlemesi, ordunun birey haklarıyla kurumsal ihtiyaçlar arasındaki hassas dengeyi yeniden sorgulatıyor.
