ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere yönelik tehdit kapasitesini azaltmak amacıyla yeni bir askeri operasyon başlattığını duyurdu. CENTCOM'dan yapılan açıklamada, operasyonun İran'ın denizdeki saldırı kabiliyetlerini hedef aldığı ve bölgedeki seyrüsefer güvenliğini sağlamayı amaçladığı belirtildi. Açıklamada, "Bu operasyon, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ticari gemileri tehdit etme kabiliyetini zayıflatmayı hedeflemektedir" ifadelerine yer verildi.
Operasyonun detayları ve hedefleri
Pentagon yetkilileri, operasyon kapsamında İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri'ne ait sürat tekneleri, insansız hava araçları ve kıyı savunma sistemlerinin hedef alındığını bildirdi. CENTCOM, İran'ın son aylarda ticari gemilere yönelik tacizlerinin arttığını ve bu durumun uluslararası deniz ticaretini tehdit ettiğini vurguladı. ABD Donanması'na ait savaş gemileri ve uçaklarının operasyonda aktif rol aldığı belirtiliyor. Operasyonun başlangıcına dair kesin bir zamanlama verilmezken, ilk saldırıların gece geç saatlerde gerçekleştirildiği iddia ediliyor.
Bölgesel ve küresel etkiler
Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sine ev sahipliği yapıyor ve bu nedenle stratejik öneme sahip. ABD'nin bu operasyonu, bölgedeki gerilimi daha da tırmandırabilir. İran daha önce boğazı kapatmakla tehdit etmiş, bu da petrol fiyatlarında dalgalanmalara yol açmıştı. Uzmanlar, operasyonun doğrudan bir askeri çatışma riskini artırdığını ancak ABD'nin hedefinin İran'ı caydırmak olduğunu belirtiyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi bölge ülkeleri, olayı endişeyle izlerken, Rusya ve Çin'den henüz resmi bir açıklama gelmedi.
Ekonomik açıdan, operasyonun petrol fiyatlarını etkilemesi bekleniyor. Brent petrolün varil fiyatı, haberin ardından yüzde 2,5 artışla 85 doların üzerine çıktı. Analistler, gerilimin sürmesi halinde fiyatların daha da yükselebileceğini öngörüyor. Ayrıca, boğazdaki ticari gemilerin sigorta primlerinde de artış yaşanabilir.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın bu hamlesi, Washington ile Tahran arasında yıllardır süren gerginliğin en son örneği. Trump yönetimi döneminde ABD, nükleer anlaşmadan çekilmiş ve İran'a yönelik yaptırımları artırmıştı. Biden yönetimi ise diyalog çağrılarına rağmen, son operasyonla birlikte sert tutumunu sürdürüyor. İran'ın bu operasyona nasıl yanıt vereceği merak konusu. Tahran yönetimi, uluslararası sularda ABD'ye karşı simetrik olmayan taktikler kullanabilir. Bölgedeki askeri dengeler ve enerji piyasaları, gelişmeleri yakından takip ediyor.
