ABD ordusu, ticari gemileri hedef aldığı gerekçesiyle İran'a karşı yeni bir askeri operasyon başlattığını duyurdu. Operasyon kapsamında İran'ın Hürmüzgan ve Sistan-Beluçistan eyaletlerindeki dört farklı şehirde patlama sesleri duyuldu. ABD Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, saldırıların İran'ın deniz ticaretine yönelik tehditlerine karşılık olarak gerçekleştirildiği belirtildi. İran resmi makamları henüz olayla ilgili resmi bir açıklama yapmazken, yerel kaynaklar patlamaların şiddetli olduğunu ve bazı bölgelerde elektrik kesintileri yaşandığını bildirdi.
Hedef Alınan Bölgeler ve Saldırının Boyutu
İran'ın güneyindeki Hürmüzgan Eyaleti'ne bağlı Sirik ve Bender Abbas kentleri ile doğudaki Sistan ve Beluçistan Eyaleti'ne bağlı Çabahar ve Kunarek kentlerinde patlama sesleri rapor edildi. Görgü tanıkları, Bender Abbas'ta birçok noktadan yoğun silah sesleri duyulduğunu aktardı. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan yazılı açıklamada, operasyonun İran'ın uluslararası sularda ticari gemilere yönelik son saldırılarına misilleme olduğu ifade edildi. CENTCOM, hedeflerin İran'a ait askeri tesisler ve füze rampaları olduğunu belirtti ancak sivil kayıplara yol açılmadığını iddia etti.
Bölgesel ve Küresel Tepkiler
Saldırı haberi, uluslararası toplumda geniş yankı uyandırdı. Birleşmiş Milletler Sözcüsü, tansiyonun düşürülmesi çağrısında bulunurken, NATO ve Avrupa Birliği'nden temkinli açıklamalar geldi. Rusya ve Çin, saldırıyı kınayarak ABD'yi itidale davet etti. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ise açıklama yapmaktan kaçındı. İran Dışişleri Bakanlığı henüz resmi bir açıklama yapmazken, devlet televizyonu olayı 'ABD'nin provokasyonu' olarak nitelendirdi. Uzmanlar, saldırının Hürmüz Boğazı'ndaki petrol geçişlerini tehdit edebileceği ve küresel enerji piyasalarında dalgalanmalara yol açabileceği konusunda uyarıyor.
ABD-İran Geriliminin Arka Planı
ABD ile İran arasındaki gerilim, son aylarda İran'ın Basra Körfezi'nde ticari gemilere el koyması ve mayın döşediği iddialarıyla tırmanmıştı. ABD Başkanı daha önce İran'a 'çok sert' bir yanıt vereceğini sinyallemişti. 2018'de ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilmesiyle başlayan kriz, 2020'de General Kasım Süleymani'nin öldürülmesiyle doruk noktasına ulaşmıştı. Son saldırı, iki ülkeyi yeniden doğrudan çatışma eşiğine getirdi. Bölgede bulunan ABD askeri varlığının artırıldığı, İran'ın ise misilleme hazırlığı yaptığı yönünde istihbarat raporları bulunuyor. Bu gelişmeler ışığında, Orta Doğu'da yeni bir krizin fitili ateşlenmiş durumda.
