ABD'nin Kanada'dan ithal edilen bazı ürünlere uyguladığı yasak, salı günü gece yarısından hemen sonra yürürlüğe girdi. Bu adım, iki ülke arasında on milyarlarca dolarlık ürüne uygulanan ağır gümrük vergileriyle başlayan ticaret savaşının son halkası oldu. Washington yönetimi, söz konusu kararı ulusal güvenlik ve ekonomik dengeleri koruma gerekçesiyle savunurken, Kanada tarafı misilleme hazırlıklarını sürdürüyor.
Yasağın Kapsamı ve Etkileri
Yasak, Kanada'dan ABD'ye ihraç edilen çelik, alüminyum, kereste ve bazı tarım ürünlerini kapsıyor. ABD Ticaret Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, bu ürünlerde ithalat lisansları iptal edildi ve mevcut stokların tükenmesinin ardından yeni sevkiyatlar durdurulacak. Karar, yıllık yaklaşık 15 milyar dolarlık ticaret hacmini doğrudan etkiliyor.
Kanada hükümeti, yasağın Dünya Ticaret Örgütü (WTO) kurallarına aykırı olduğunu belirterek itiraz sürecini başlattı. Ottawa yönetimi, ABD'ye yönelik misilleme vergilerini gözden geçiriyor ve bazı Amerikan ürünlerine ek gümrük tarifeleri uygulayabilir. Kanada Başbakanı, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Bu haksız ve hukuksuz bir adımdır. Kanadalı işçileri ve sanayimizi korumak için gerekli tüm önlemleri alacağız" dedi.
Ticaret Savaşının Arka Planı
ABD ile Kanada arasındaki ticaret gerilimi, son iki yılda artan gümrük vergileriyle tırmandı. Washington, önce çelik ve alüminyuma ek vergi getirdi, ardından kereste ve süt ürünlerinde tarifeleri yükseltti. Kanada ise karşılık olarak ABD'den ithal edilen domuz eti, viski ve meyve suyu gibi ürünlere ek vergi uyguladı. İki ülke arasındaki toplam ticaret hacmi yılda 700 milyar doları aşarken, karşılıklı vergiler iş dünyasında belirsizliğe yol açtı.
Uzmanlar, bu son yasağın Kuzey Amerika'daki tedarik zincirlerini daha da kırabileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle otomotiv ve inşaat sektörleri, kritik hammaddelerde Kanada'ya bağımlı. ABD'li sanayi kuruluşları, yasağın maliyetleri artıracağını ve istihdamı olumsuz etkileyeceğini savunuyor. Kanada Ticaret Odası ise hükümete acil eylem planı çağrısı yaptı.
Piyasa Tepkileri ve Gelecek Öngörüleri
Yasağın yürürlüğe girmesinin ardından emtia piyasalarında dalgalanmalar görüldü. Çelik ve alüminyum fiyatları yükselirken, Kanada doları ABD doları karşısında değer kaybetti. New York borsasında inşaat ve otomotiv hisseleri düşüş yaşadı. Analistler, ticaret savaşının uzaması halinde her iki ekonomide de büyümenin yavaşlayabileceği görüşünde.
ABD ve Kanada arasındaki görüşmelerin önümüzdeki günlerde yeniden başlaması bekleniyor. Ancak taraflar arasındaki güven kaybı ve karşılıklı restleşme, çözüm ihtimalini zorlaştırıyor. Uluslararası Para Fonu (IMF), ticaret kısıtlamalarının küresel ekonomiye etkisini izlediklerini ve ülkeleri diyalog yoluyla çözüme davet ettiklerini açıkladı.
Orta vadede, ABD'nin ithalat yasağının diğer ticaret ortaklarına da yayılabileceği endişesi var. Kanada ise alternatif pazarlar arayışında. Asya ve Avrupa ülkeleriyle yeni ticaret anlaşmaları için temaslar hızlandı. Bu süreç, Kuzey Amerika'nın ekonomik entegrasyonunu sorgulatırken, küresel ticaret düzeninin yeniden şekillenebileceğini gösteriyor.
