ABD Ulusal İstihbarat Direktörü (DNI) Tulsi Gabbard, ABD tarafından desteklendiğini iddia ettiği yurt dışındaki biyolojik laboratuvarlara ilişkin gizliliği kaldırılmış belgeleri kamuoyuyla paylaştı. Gabbard, yaptığı açıklamada önceki yönetimleri bu programın kapsamını gizlemekle suçlayarak şeffaflık çağrısında bulundu. Belgelerin, ABD’nin çeşitli ülkelerde yürüttüğü biyolojik araştırma faaliyetlerine dair önemli ipuçları içerdiği belirtiliyor.
Belgelerde neler var?
Gabbard tarafından yayımlanan belgeler, ABD Savunma Bakanlığı ve diğer federal kurumların yurt dışındaki biyolojik laboratuvarlarla iş birliğini detaylandırıyor. Belgeler arasında, Ukrayna, Gürcistan ve bazı Asya ülkelerinde faaliyet gösteren laboratuvarlara ait raporlar yer alıyor. Söz konusu laboratuvarların, bulaşıcı hastalık araştırmaları ve biyolojik ajan çalışmaları yürüttüğü ifade ediliyor. Gabbard, bu belgelerin kamuoyunun bilgisine sunulmasıyla, ABD’nin bu programlara ilişkin şeffaflığı artıracağını savundu.
Belgelerde özellikle Ukrayna’daki laboratuvarların, patojenlerin toplanması ve saklanması gibi faaliyetlerde bulunduğuna dair kanıtlar bulunuyor. ABD’li yetkililerse bu laboratuvarların sadece sivil sağlık araştırmaları için kullanıldığını savunuyor. Ancak Gabbard’ın yayımladığı belgelerde, askeri bağlantılı araştırmalar da olduğu iddia ediliyor.
Gabbard’ın suçlamaları
Tulsi Gabbard, yayımladığı belgelerle ilgili olarak önceki yönetimleri hedef aldı. Özellikle Biden ve Obama dönemlerinde bu bilgilerin gizli tutulduğunu ve Kongre’nin bile tam olarak bilgilendirilmediğini öne sürdü. Gabbard, “Amerikan halkı, vergilerinin finanse ettiği bu programlar hakkında gerçeği bilmeyi hak ediyor” dedi. Ayrıca, bu tür biyolojik araştırmaların potansiyel risklerine dikkat çekerek, uluslararası anlaşmalara uyulması gerektiğini vurguladı.
ABD’deki bazı siyasi çevreler, Gabbard’ın bu hamlesini “siyasi bir manevra” olarak nitelendirirken, diğerleri ise ulusal güvenlik açısından endişelerini dile getirdi. Eski istihbarat yetkilileri, belgelerin gizliliğinin kaldırılmasının ABD’nin yurt dışındaki itibarını zedeleyebileceği uyarısında bulundu.
Geçmişten günümüze tartışmalar
ABD’nin yurt dışındaki biyolojik laboratuvarları uzun süredir tartışma konusu. Özellikle Rusya ve Çin, bu laboratuvarların biyolojik silah geliştirme amaçlı olduğunu iddia ediyor. ABD ise bu suçlamaları reddederek laboratuvarların sadece sağlık araştırmaları ve salgın hastalıklarla mücadele için kullanıldığını belirtiyor. Ukrayna’daki laboratuvarlar, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonra daha fazla gündeme gelmişti. Moskova, Ukrayna’daki Amerikan laboratuvarlarının biyolojik silah programının parçası olduğunu iddia ederken, Kiev ve Washington bu iddiaları yalanlamıştı.
Gabbard’ın yayımladığı belgeler, tartışmaları yeniden alevlendirdi. Uzmanlar, bu belgelerin tam olarak neyi kanıtladığının net olmadığını, ancak ABD’nin biyolojik araştırma faaliyetlerine dair şeffaflık çağrılarını artırabileceğini ifade ediyor.
Bu gelişme, ABD’nin uluslararası anlaşmalara uyumu ve biyogüvenlik politikaları açısından yeni bir tartışma başlatmış durumda. Önümüzdeki günlerde Kongre’de konuyla ilgili oturumlar düzenlenmesi bekleniyor.
