ABD ile İsrail arasında yıllardır 'sarsılmaz ittifak' olarak nitelendirilen ilişkilerde, İran savaşı sonrası derin bir çatlak gün yüzüne çıktı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in, ABD-İran mutabakatını eleştiren İsrailli siyonist bakanlarla karşı karşıya gelmesi, Başbakan Binyamin Netanyahu'yu iki ateş arasında bıraktı. Görüşmelerde Vance, İran ile yapılan anlaşmanın bölgesel istikrar için hayati olduğunu savunurken, İsraili yetkililer bu anlaşmayı 'tehlikeli bir taviz' olarak nitelendirdi.
Vance'in sert çıkışı ve İsrail'den tepki
Kaynaklara göre, Vance'in ziyareti sırasında İsrailli bakanlar, ABD'nin İran politikasını sert bir dille eleştirdi. Vance ise yanıt olarak, 'İran'ın nükleer programı konusunda diplomatik çözümden başka seçenek olmadığını' belirterek, İsrail'in askeri müdahale çağrılarına karşı çıktı. Bu gerginlik, Netanyahu'nun koalisyon hükümetindeki aşırı sağcı kanadı rahatsız ederken, ABD ile ilişkilerde yeni bir döneme girildiğinin sinyallerini verdi.
Sarsılmaz ittifak mı, çatlak mı?
İran savaşının ardından ABD'nin bölgedeki stratejik öncelikleri değişirken, İsrail'in güvenlik endişeleri giderek artıyor. Özellikle İran'ın nükleer kapasitesini koruması ve bölgesel milis güçleriyle etkisini sürdürmesi, Tel Aviv yönetimini rahatsız ediyor. Öte yandan, Washington'un Çin ve Rusya ile rekabette daha geniş bir ittifak ağı kurma çabası, İsrail'in özel konumunu sorgulatıyor.
Bağlam ve arka plan
ABD-İsrail ilişkileri tarihsel olarak güçlü olsa da, Obama dönemindeki İran nükleer anlaşması ve Biden yönetiminin yeniden katılımı benzer gerginliklere yol açmıştı. Şimdi ise Vance'in ziyareti, bu iki müttefik arasındaki farklı yaklaşımların su yüzüne çıktığı bir anı temsil ediyor. Uzmanlar, Netanyahu'nun hem koalisyon ortaklarına hem de ABD'ye karşı hassas bir denge kurmak zorunda olduğunu vurguluyor. Gelişmeler, bölgedeki güç dengelerinin yeniden şekillendiği bir dönemde, ABD-İsrail ittifakının geleceğine dair soru işaretlerini beraberinde getiriyor.
