Washington ile Tel Aviv arasında son günlerde tırmanan gerilim, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in İsrailli bakanlara yönelik sert sözleriyle yeni bir boyut kazandı. Vance, İsrail hükümetinin ABD Başkanı Donald Trump'ı hedef alan açıklamalarına karşılık, 'Sizi Amerikan vergi mükelleflerinin parası koruyor, uyanın' ifadelerini kullandı. Bu açıklama, iki ülke arasındaki ilişkilerde nadir görülen bir kopuş olarak değerlendiriliyor.
Gerilimin temelinde, ABD'nin İran ile barış görüşmelerine yönelmesi yatıyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve bazı bakanlar, Trump yönetiminin Tahran ile müzakere masasına oturmasını 'ihanet' olarak nitelendirdi. İsrailli yetkililer, İran'ın nükleer programının durdurulması için diplomatik çözümden ziyade askeri müdahaleyi tercih ettiklerini ima eden açıklamalar yaptı. Bu durum, ABD yönetiminde rahatsızlık yarattı.
Trump Yönetiminden İsrail'e Açık Uyarı
ABD Başkan Yardımcısı Vance'in sözleri, sadece bir uyarı değil, aynı zamanda Washington'un Ortadoğu politikasında köklü bir değişime işaret ediyor. Amerikan yönetimi, İran ile anlaşma arayışını sürdürürken, İsrail'in bu çabaları baltalamasına izin vermeyeceğini net bir şekilde ortaya koydu. Vance'in konuşmasında, 'Amerikan vergi mükelleflerinin parası' vurgusu, İsrail'in aldığı yıllık 3,8 milyar dolarlık askeri yardımı hatırlatması açısından dikkat çekici.
Uzmanlar, bu söylemin İsrail üzerinde ciddi bir baskı oluşturacağını belirtiyor. Özellikle Netanyahu hükümetinin, Lübnan sınırında Hizbullah ile artan gerilim ve Gazze'deki durum nedeniyle zaten zor bir dönemden geçtiği bir sırada, ABD ile yaşanan bu kriz, Tel Aviv'in elini zayıflatabilir.
Lübnan Cephesinde Kritik Hafta
Gerilimin bir diğer boyutu ise Lübnan ile ilgili. İsrail, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1701 sayılı kararı uyarınca Lübnan'dan çekilme taahhüdünde bulunmuştu. Ancak Tel Aviv, çekilmeyi geciktirerek Hizbullah'ın güneye yeniden konuşlanmasını engellemeye çalışıyor. ABD'nin bu konuda İsrail'e daha fazla tolerans göstermeyeceği sinyali, Vance'in açıklamalarıyla pekişmiş oldu.
İsrailli yetkililer, Washington'un bu tutumunu 'hayal kırıklığı' olarak nitelendirirken, bazı bakanlar Trump yönetimini 'İran'a boyun eğmekle' suçladı. Ancak bu söylemler, ABD'nin askeri ve mali desteğine bağımlı olan İsrail için riskli bir strateji olarak değerlendiriliyor.
Ortadoğu'da dengeleri değiştirebilecek bu kriz, ABD-İsrail ittifakının geleceği konusunda soru işaretleri yaratırken, bölgedeki diğer aktörlerin de hamlelerini hızlandırmasına neden oluyor. İran, ABD ile müzakerelerde elini güçlendirmek için bu fırsatı kullanmaya çalışırken, Suudi Arabistan gibi geleneksel ABD müttefikleri de gelişmeleri yakından izliyor.
