ABD'nin 2003 yılında Irak'a düzenlediği işgal ve sonrasındaki saldırılarda yaşamları altüst olan, cezaevlerinde insanlık dışı muameleye maruz kalan Iraklı mağdurlar, aradan geçen 23 yıla rağmen yaşadıkları dehşeti unutamıyor. Başkent Bağdat'ta AA muhabirine konuşan mağdurlardan Yunus Hudayir Cemil, 2003'teki ABD saldırısında iki bacağını kaybettiğini ve o günden bu yana hayatının kabusa döndüğünü söyledi.
"O Gün Hayatım Bitti"
Cemil, "2003 yılında ABD uçakları Bağdat'ı bombaladığında evimizdeydik. Bir anda her yer toz duman oldu. Kendime geldiğimde bacaklarımın olmadığını fark ettim. O gün hayatım bitti. 23 yıldır bu acıyla yaşıyorum. ABD askerleri çekildi ama bıraktıkları travma hâlâ bizimle" dedi.
ABD'nin 20 Mart 2003'te başlattığı işgal, yüz binlerce sivilin ölümüne, milyonlarcasının yerinden edilmesine ve ülkenin altyapısının çökmesine neden oldu. İşgal sonrası dönemde Ebu Gureyb Cezaevi'nde yaşanan insan hakları ihlalleri, dünya kamuoyunda infial yaratmıştı. Cezaevinde işkence gören mağdurlar, yaşadıkları travmayı hâlâ atlatamadıklarını belirtiyor.
Cezaevi Mağdurları Konuştu
Ebu Gureyb'de tutulan eski mahkumlardan biri, "Bize insanlık dışı muamele yapıldı. Psikolojik ve fiziksel işkence gördük. O günleri hatırladıkça hâlâ kâbus görüyorum. ABD yönetimi hesap vermeli" ifadelerini kullandı.
Irak'ta işgalin ardından siyasi istikrarsızlık, mezhep çatışmaları ve terör örgütlerinin ortaya çıkması ülkeyi derin bir kaosa sürükledi. ABD askerleri 2011'de resmen çekilse de ülkede bıraktığı yıkım ve travma devam ediyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, işgal ve sonrasındaki şiddet olaylarında en az 100 bin sivil hayatını kaybetti.
Psikolojik Etkiler Sürüyor
Uzmanlar, savaş mağdurlarının yıllar sonra bile travma sonrası stres bozukluğu yaşadığını vurguluyor. Bağdat'taki bir ruh sağlığı kliniğinde görevli Dr. Ali Hasan, "Iraklı sivillerin büyük bir kısmı hâlâ işgalin psikolojik etkilerini taşıyor. Özellikle çocuklar ve kadınlar bu konuda en kırılgan gruplar. Yeterli psikolojik destek sağlanamıyor" dedi.
Iraklı mağdurlar, ABD'nin işgal sırasında işlediği suçlar için uluslararası mahkemelerde hesap vermesini talep ediyor. Ancak bugüne kadar bu yönde somut bir adım atılmadı.
Uluslararası Hesap Verme Çağrıları
İnsan hakları örgütleri, ABD'nin Irak'ta işlediği savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle uluslararası hukuk önünde hesap vermesi gerektiğini savunuyor. Ancak ABD'nin Uluslararası Ceza Mahkemesi'ni tanımaması, bu süreci zorlaştırıyor.
Irak hükümeti ise işgalin yaralarını sarmak için çeşitli girişimlerde bulunsa da ülkedeki siyasi ve ekonomik sorunlar nedeniyle mağdurlara yeterli destek sağlanamıyor. Bağdat yönetimi, uluslararası toplumdan Irak'a yönelik yardımların artırılmasını ve mağdurların haklarının teslim edilmesini istiyor.
Yunus Hudayir Cemil gibi binlerce Iraklı, işgalin acılarını hâlâ derinden yaşıyor. Cemil, "ABD askerleri gitti ama bizim için hiçbir şey değişmedi. Her gün protez bacaklarla yaşam mücadelesi veriyorum. Tek isteğim, adaletin bir gün yerini bulması" diyerek sözlerini tamamladı.
Irak'ta işgalin 23. yılında, sivil mağdurların yaşadığı travma ve adalet arayışı devam ediyor. Uluslararası toplumun bu konuda daha fazla sorumluluk alması gerektiği belirtiliyor.
