ABD, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda devriye görevi yapan bir Apache helikopterini düşürdüğü iddiasının ardından İran'a yönelik askeri operasyon başlattı. ABD Başkanı Donald Trump, helikopterin düşürüldüğünü açıkladıktan saatler sonra İran'a hava saldırısı düzenlendiği bildirildi. Bölgeden gelen ilk görüntülerde patlama sesleri duyulurken, gerilim tırmanıyor.
Trump'ın Açıklaması
ABD Başkanı Donald Trump, yaptığı yazılı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nda devriye uçuşu yapan bir Apache helikopterinin İran tarafından düşürüldüğünü öne sürdü. Trump, iki pilotun sağ kurtulduğunu belirterek, "İran helikopterimizi düşürdü, onlara yanıt vermek zorundayız" ifadelerini kullandı. Açıklamanın ardından ABD savaş uçakları, İran'daki askeri hedeflere saldırı düzenledi. İran'ın güney kıyılarında ve Hürmüz Boğazı çevresinde şiddetli patlamalar duyulduğu bildirildi.
Bölgedeki Gelişmeler
ABD saldırısının ardından İran hava savunma sistemlerinin devreye girdiği ve misket bombalarının kullanıldığı belirtiliyor. Bölgeden gelen haberlere göre, İran'ın Bandar Abba ve Buşehr kentlerinde patlama sesleri duyuldu. Petrol taşımacılığı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki gerginlik, enerji piyasalarında dalgalanmaya neden oldu. Brent petrol fiyatları yüzde 5'in üzerinde yükseldi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), operasyonun sürdüğünü ve hedeflerin imha edildiğini duyurdu.
Uluslararası Tepkiler
ABD'nin İran'a yönelik saldırısı uluslararası toplumda endişeyle karşılandı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi acil toplantıya çağrılırken, Avrupa Birliği her iki tarafa da itidal çağrısı yaptı. Rusya, saldırıyı kınayarak, "ABD'nin provokasyonları bölgede barışı tehdit ediyor" açıklamasında bulundu. Çin ise tarafları diyalog ve müzakerelere davet etti. İran Dışişleri Bakanlığı, ABD'yi "savaş kışkırtıcılığı" ile suçlayarak, meşru müdafaa hakkını saklı tuttuğunu bildirdi.
Arka Plan ve Değerlendirme
ABD ile İran arasında son yıllarda tırmanan gerilim, Hürmüz Boğazı'nda sık sık karşı karşıya gelmelerine neden oluyor. 2019'da ABD İHA'sının düşürülmesi ve ardından gelen misillemeler, iki ülkeyi savaşın eşiğine getirmişti. Uzmanlar, bu son saldırının bölgesel bir çatışmaya dönüşme riski taşıdığı konusunda uyarıyor. ABD'nin seçim öncesi güç gösterisi yaptığı yorumları yapılırken, İran'ın da Yemen'deki Husiler ve Lübnan'daki Hizbullah aracılığıyla yanıt verebileceği belirtiliyor. Türkiye, iki ülkeyi sağduyuya çağırırken, NATO acil durum toplantısı talep etti. Gerilimin devam etmesi halinde, Körfez ülkeleri ve küresel enerji arzı ciddi şekilde etkilenebilir.
