ABD ordusu, İran ile tırmanan gerilimin ardından Doğu Akdeniz ve Basra Körfezi'ndeki askeri hava trafiğini belirgin şekilde artırdı. Bölgedeki gözlemciler, son 72 saat içinde Amerikan savaş uçakları ve insansız hava araçlarının (İHA) İran sınırına yakın bölgelerde yoğun uçuşlar gerçekleştirdiğini bildirdi. Hareketlilik, özellikle Bahreyn'deki ABD Donanması Beşinci Filosu ile Katar'daki El-Udeid Hava Üssü'nden kalkan uçakların İran hava sahasına yakın manevralar yapmasıyla dikkat çekiyor.
Bölgedeki askeri yoğunluk ve gözlemler
Basra Körfezi'nde konuşlu ABD uçak gemisi USS Dwight D. Eisenhower ve ona eşlik eden savaş gemileri, hava savunma tatbikatlarını sıklaştırdı. Uydu görüntüleri, İncirlik Hava Üssü'nden kalkan F-16 ve F-15 savaş uçaklarının Doğu Akdeniz'deki rotalarının İran'a yönelik keşif faaliyetlerine işaret ettiğini gösteriyor. Bölgedeki radar kayıtları, son bir haftada ortalama uçuş sayısının %30 arttığını ortaya koyuyor.
Arka plan: İran-ABD geriliminin son durumu
Tahran yönetimi, nükleer programı ve bölgesel müdahaleleri nedeniyle Washington'un yaptırımlarıyla karşı karşıya. Geçtiğimiz ay İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere el koyması ve ABD'ye ait bir insansız hava aracını düşürmesi tansiyonu yükseltmişti. ABD Savunma Bakanlığı, bölgedeki askeri varlığın 'caydırıcılık' amacı taşıdığını açıklarken, İran Dışişleri Bakanlığı bu adımları 'provokasyon' olarak nitelendirdi. Uzmanlar, mevcut gerginliğin 2020'deki General Kasım Süleymani suikastı sonrası döneme benzer bir kırılganlık yarattığı görüşünde.
Bağımsız değerlendirmeler, ABD'nin hava trafiğini artırarak İran'a yönelik psikolojik bir üstünlük kurmaya çalıştığını, ancak bu tür hamlelerin bölgedeki mevcut istikrarsızlığı derinleştirebileceğini belirtiyor. Ekonomik boyutu da olan bu gerilim, küresel enerji fiyatlarını etkileyebilir; zira Hürmüz Boğazı, dünya petrolünün yaklaşık %20'sinin geçtiği kritik bir noktadır.
