ABD'nin İran'a yönelik yeni askeri saldırıları küresel piyasalarda gerilimi tırmandırdı. Petrol fiyatları, ABD'nin İran'da hava savunma sistemleri ile çeşitli hedefleri vurması ve İran petrolünün yeni satışlarına izin veren muafiyeti iptal etmesinin ardından yükselişe geçti. Brent petrolü varil fiyatı yüzde 3 artışla 85 doların üzerine çıkarken, ABD ham petrolü de 81 doları aştı. Piyasalar, İran'ın olası misillemesi ve Körfez'deki arz kesintileri konusunda endişeli.
Saldırının ayrıntıları
ABD Savunma Bakanlığı, İran'ın hava savunma sistemlerini ve askeri tesislerini hedef alan operasyonun, İran destekli milislerin ABD üslerine yönelik son saldırılarına yanıt olarak gerçekleştirildiğini açıkladı. Operasyonda, İran'ın doğusundaki hava savunma radarları ve batıdaki füze rampaları vuruldu. İran devlet medyası, saldırılarda birçok sivilin de hayatını kaybettiğini iddia etse de bağımsız kaynaklar bu bilgiyi doğrulamadı. Aynı anda ABD, İran'a petrol satışına izin veren muafiyetlerin iptal edildiğini duyurdu.
Petrol piyasasına etkisi
Petrol fiyatları son iki haftadır dalgalı bir seyir izliyordu. ABD'nin muafiyet iptali, piyasada arz endişelerini körükledi. Uzmanlar, İran petrolünün günlük 1,5 milyon varil civarındaki ihracatının tamamen durması halinde küresel petrol arzında ciddi bir daralma yaşanabileceği uyarısında bulunuyor. Suudi Arabistan ve diğer OPEC üyelerinin üretim artışına gitmesi beklenirken, bu hamlenin ne kadar hızlı devreye gireceği belirsiz. Piyasalar şimdiden 2011'de Libya'nın arz dışı kalmasıyla yaşanan fiyat şokunu hatırlıyor.
Asya piyasaları haftaya satış ağırlıklı başlarken, ABD vadeli endeksleri de geriliyor. Altın ve dolar gibi güvenli liman varlıklarına talep artmış durumda. Türkiye gibi petrol ithal eden ülkelerin cari açığının daha da genişleyeceği tahmin ediliyor. İç piyasada akaryakıt fiyatlarına yeni bir zam kapıda.
İran'ın olası cevabı ve Körfez'deki diğer aktörlerin tutumu, önümüzdeki günlerde piyasaların yönünü belirleyecek en kritik faktör. Bu gelişmeler, tüm dünyada enerji fiyatları ve enflasyon beklentilerini yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyor. Küresel ekonominin kırılgan olduğu bir dönemde yaşanan bu gerilim, merkez bankalarının faiz patikasına da yansıyabilir.
