Hürmüz Boğazı yakınlarında ABD'ye ait bir askeri helikopterin düşmesi, bölgede zaten kırılgan olan ateşkes sürecini sona erdirdi. ABD Başkanı Donald Trump, yaptığı açıklamada İran'a çok sert şekilde karşılık verileceğini duyurarak, yeni bir saldırı dalgasının başlatılacağını belirtti. Olay, Körfez bölgesindeki tansiyonu bir kez daha zirveye taşıdı.
Helikopter düşüşü ve Trump'ın tehdidi
ABD Savunma Bakanlığı'ndan yapılan ilk resmi açıklamaya göre, helikopter Hürmüz Boğazı'nın stratejik geçiş noktasında rutin bir keşif görevi sırasında teknik bir arıza nedeniyle düştü. Ancak Başkan Trump'ın İran'a yönelik tehdit içeren açıklamaları, kazanın bir düşman eylemi sonucu mu yoksa kaza mı olduğu konusunda soru işaretleri yarattı. Trump, Twitter hesabı üzerinden yayımladığı mesajında, "İran'a daha önce görülmemiş bir saldırı başlatacağız. Helikopterimizin düşmesi hesabı kapatılacak" ifadelerini kullandı.
Uzmanlar, Trump'ın bu sert çıkışının arkasında, İran'ın Yemen'deki Husilere verdiği destek ve nükleer anlaşma müzakerelerindeki tıkanıklık gibi faktörler olabileceğini belirtiyor. Bölgede son haftalarda artan gerginlik, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin İran'a yönelik suçlamalarını beraberinde getirmişti.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık üçte birinin geçtiği kritik bir su yolu. Olası bir askeri çatışma, küresel petrol fiyatlarını hızla yukarı çekebilir. Brent petrol fiyatları, Trump'ın açıklamalarının ardından yüzde 5'in üzerinde yükseldi. Borsalar ise satış ağırlıklı bir seyir izliyor.
Rusya ve Çin, tansiyonun yükselmesine tepki göstererek, tüm tarafları itidale çağırdı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, acil toplantı kararı aldı.
ABD'nin bölgedeki askeri varlığı, uçak gemisi USS Dwight D. Eisenhower liderliğindeki bir görev gücünü de kapsıyor. Geçtiğimiz haftalarda, İran'a ait sürat teknelerinin ABD savaş gemilerine yakın manevralar yapması, iki ülke arasında sözlü gerilime yol açmıştı.
Bağımsız değerlendirme
Trump'ın saldırı tehdidi, seçim öncesi bir dış politika hamlesi olarak da yorumlanabilir. Ancak bölgede gerilimi artıracak bu tür adımların, kontrol edilemez bir çatışmaya dönüşme riski taşıdığı açıktır. Ateşkesin çökmesi, diplomatik çözüm arayışlarına darbe vururken, tarafların savaş uçağı ve donanma unsurları konuşlandırması endişeleri artırmaktadır. Önümüzdeki saatlerde yaşanacak gelişmeler, Körfez'in kaderini belirleyecek gibi görünüyor.
