ABD ile İran arasında nükleer program ve Hürmüz Boğazı'nın güvenliği gibi kritik konularda ateşkes görüşmeleri devam ederken, sahada çatışmalar ara vermeden sürüyor. Kuveyt ordusu, sabah saatlerinde hava savunma sistemlerinin füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarına karşı başarılı bir müdahale gerçekleştirdiğini duyurdu. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) ise hafta sonu İran destekli grupların bölgedeki ABD üslerine yönelik saldırılarını ve karşılık verilen operasyonları doğruladı.
Kuveyt'te hava savunma alarmı
Kuveyt ordusu tarafından yapılan yazılı açıklamada, sabah erken saatlerde ülkenin kuzey kesiminde hava savunma sistemlerinin devreye girdiği belirtildi. Açıklamada, "Dost ve kardeş ülkelerin hava savunma sistemleriyle koordineli olarak, tehdit oluşturan füze ve İHA'lar etkisiz hale getirilmiştir" denildi. Olayda herhangi bir can kaybı ya da maddi hasar bildirilmedi. Kuveyt, ABD ve İran arasındaki gerilimin en yoğun hissedildiği Körfez ülkelerinden biri olarak öne çıkıyor.
ABD'den İran'a yanıt
CENTCOM, hafta sonu İran destekli milis gruplarının Suriye ve Irak'taki ABD üslerine düzenlediği saldırılara karşılık olarak, İran Devrim Muhafızları'na bağlı hedeflere hava saldırıları düzenlendiğini açıkladı. Açıklamada, "Bu saldırılar, bölgedeki ABD personelinin ve koalisyon güçlerinin güvenliğini sağlamak amacıyla yapılmıştır" ifadeleri kullanıldı. ABD yönetimi, bir yandan diplomatik kanalları açık tutarken diğer yandan askeri caydırıcılığı sürdürme stratejisini uyguluyor.
Müzakere süreci tıkanma noktasında
Umman ve Katar arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerde, İran'ın nükleer faaliyetlerinin denetlenmesi ve Hürmüz Boğazı'nda serbest geçiş güvencesi konularında henüz somut bir ilerleme sağlanamadı. İran, uranyum zenginleştirme seviyesini artırmaya devam ederken, ABD yeni yaptırım paketleri hazırlığında. Uzmanlar, sahadaki çatışmaların müzakere masasını olumsuz etkilediği görüşünde birleşiyor.
Körfez ülkeleri, iki taraf arasında topyekûn bir savaşın bölgeyi felakete sürükleyeceği uyarısında bulunuyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, tansiyonun düşürülmesi için her iki tarafa da çağrı yaparken, Kuveyt gibi ülkeler askeri hazırlıklarını artırmış durumda. İran ise, ABD'nin bölgedeki varlığına karşı "maksimum direniş" stratejisini sürdüreceğini açıkladı.
Son dönemde İran'ın İHA ve füze teknolojisindeki ilerlemesi, Körfez ülkelerinin hava savunma sistemlerini güçlendirme çabalarını hızlandırdı. ABD, bölgeye ilave Patriot bataryaları ve savaş gemileri konuşlandırırken, İran ise Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehdidini yineliyor. Bu durum, küresel enerji piyasalarında tedirginliğe yol açıyor.
Bağımsız değerlendirme: Oyuncuların stratejik hesapları
ABD ve İran arasındaki bu ikili oyun, aslında her iki tarafın da tam bir savaş istemediğini ancak tam bir barışa da yanaşmadığını gösteriyor. Washington için öncelik, İran'ın nükleer silah elde etmesini engellemek ve bölgedeki müttefiklerini korumak. Tahran için ise yaptırımların hafifletilmesi ve rejim güvenliğinin sağlanması kritik. Sahadaki çatışmalar, her iki tarafın da elini güçlendirmek için bir pazarlık kozu olarak kullanılıyor. Ancak bu strateji, bölgedeki sivillerin ve ekonomik istikrarın bedelini ağırlaştırıyor. Diplomatik çözümün hala mümkün olduğu, ancak bunun için karşılıklı güven adımları ve sahadaki ateşin durması gerektiği açıktır.
