ABD yönetimi, 21 Haziran'da yayımlanan ve İran petrolünün üretimi, teslimatı ve satışına geçici olarak izin veren 60 günlük genel lisansın iptal edildiğini duyurdu. Karar, Beyaz Saray'dan yapılan yazılı açıklamayla kamuoyuna bildirildi. Lisansın iptali, İran'ın nükleer programına yönelik uluslararası endişeler ve bölgesel gerilimlerin arttığı bir döneme denk geldi.
Lisansın iptal gerekçesi
ABD Hazine Bakanlığı Dış Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC) tarafından sağlanan genel lisans, İran petrolünün belirli koşullar altında alım satımına olanak tanıyordu. Ancak yapılan son değerlendirmelerde, lisansın kötüye kullanıldığı ve İran'ın nükleer faaliyetlerine finansman sağladığı tespit edildi. Beyaz Saray sözcüsü yaptığı açıklamada, "İran'ın nükleer ve balistik füze programlarına yönelik endişelerimiz sürüyor. Bu lisansın iptali, İran'ın uluslararası yükümlülüklerine uymasını sağlamak için atılmış bir adımdır" dedi.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Karar, özellikle petrol piyasalarında dalgalanmaya neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı, haberin ardından yüzde 2'ye yakın arttı. İran dışişleri bakanlığından yapılan ilk açıklamada, lisans iptalinin "haksız ve provokatif" olduğu belirtilerek, uluslararası hukuka aykırı olduğu vurgulandı. Analistler, bu adımın ABD'nin İran'a yönelik maksimum baskı politikasını yeniden canlandırdığı yorumunu yapıyor. Öte yandan ABD'nin müttefikleri Avrupa Birliği ve Körfez ülkeleri, kararı temkinli karşıladı. Bölgede tansiyonun yükselmesinden endişe eden uzmanlar, diplomatik çözüm arayışlarının önemine dikkat çekiyor. Geçmişte benzer lisans iptalleri, İran'ın petrol ihracatını ciddi oranda düşürmüş ve ülke ekonomisini zor durumda bırakmıştı. Şimdi ise gözler, İran'ın bu yeni yaptırıma karşı atacağı adımlara çevrilmiş durumda.