ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile yürütülen nükleer müzakerelerde önemli bir aşamaya gelindiğini duyurarak, Tahran yönetiminin verdiği taahhütlerden ziyade somut adımlarına göre değerlendirileceğini ifade etti. Vance, Washington'da düzenlediği basın toplantısında, ''İran'ı sözleriyle değil, atacağı adımlarla değerlendireceğiz'' diyerek, müzakerelerin şeffaf ve sonuç odaklı ilerlediğini vurguladı. Bu açıklama, ABD-İran arasında uzun süredir devam eden dolaylı görüşmelerin yeni bir safhaya girdiğine işaret ediyor.
Pragmatik yaklaşım ve beklentiler
JD Vance, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin sınırlandırılması ve yaptırımların kaldırılması konularında tarafların ''ciddi ve yapıcı'' bir diyalog içinde olduğunu belirtti. Başkan Yardımcısı, ''Tahran yönetimi bazı olumlu sinyaller veriyor, ancak biz geçmiş deneyimlerden ders çıkardık. Bu kez sadece vaatlere değil, somut icraatlara odaklanacağız'' şeklinde konuştu. Vance, ABD'nin İran'ın nükleer programının barışçıl olduğuna ikna olması için adım adım doğrulama mekanizması uygulayacağını da sözlerine ekledi. Müzakerelerin detaylarına ilişkin bilgi vermeyen Vance, sürecin hassasiyetine dikkat çekerek, ''Şimdilik ilerlemeyi olumlu buluyoruz, ancak temkinliyiz'' dedi.
Arka plan ve uluslararası yansımalar
ABD ile İran arasındaki görüşmeler, 2015 tarihli Kapsamlı Ortak Eylem Planı'nın (JCPOA) ABD'nin 2018'de tek taraflı olarak çekilmesiyle askıya alınmıştı. Biden yönetimi döneminde yeniden başlayan dolaylı müzakereler, son aylarda ivme kazanmıştı. Vance'in bu açıklamaları, özellikle Körfez ülkeleri ve İsrail'de yakından takip ediliyor. Suudi Arabistan ve BAE, nükleer bir İran'dan endişe duyarken, İsrail ise anlaşmanın İran'ın nükleer silah elde etmesini engelleyici maddeler içermesi konusunda ısrarcı. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) da İran'ın nükleer faaliyetlerini denetlemeye devam ediyor. Analistlere göre, Vance'in ''söz değil adım'' vurgusu, ABD'nin Tahran'dan somut güven artırıcı önlemler beklediğini gösteriyor. Ekonomik cephede ise, İran'a yönelik yaptırımların kısmen hafifletilmesi halinde petrol piyasalarında dengelenme bekleniyor. Vance'in açıklamaları, jeopolitik risklerin azalması yönünde bir iyimserlik yaratırken, sonuç alınana kadar temkinli olunması gerektiğini de ortaya koyuyor.
