ABD ile İran arasında varılan geçici barış anlaşması resmen yürürlüğe girdi ve Hürmüz Boğazı'nda ticari gemi geçişleri yeniden başladı. Anlaşma, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri azaltırken, piyasalarda pozitif bir hava yarattı. Brent petrol fiyatları yüzde 3 gerilerken, küresel hisse senedi endeksleri yükselişe geçti.
Anlaşmanın Detayları ve Piyasalar
İki ülke arasında üç hafta süren müzakerelerin ardından imzalanan anlaşma, 60 günlük bir ateşkesi ve Hürmüz Boğazı'nda serbest geçişi öngörüyor. Anlaşma kapsamında ABD, İran'a yönelik bazı yaptırımları askıya alırken, İran da nükleer faaliyetlerini sınırlandırmayı kabul etti. Piyasalar, özellikle enerji sektörü, anlaşmaya olumlu tepki verdi. Borsa İstanbul'da enerji hisseleri yükselirken, petrol ithalatçısı ülkelerin para birimleri değer kazandı.
Küresel Ekonomiye Yansımalar
Uzmanlar, anlaşmanın küresel enflasyon üzerinde baskıyı azaltabileceğini belirtiyor. Petrol fiyatlarındaki düşüş, taşıma maliyetlerini ve enerji faturalarını aşağı çekerek merkez bankalarının faiz indirimleri için alan yaratabilir. Öte yandan, kalıcı bir barış anlaşmasının henüz imzalanmamış olması piyasalarda temkinli iyimserliğe yol açıyor. Jeopolitik risklerin azalması, yatırımcıların risk iştahını artırırken, gelişmekte olan piyasalara sermaye girişini hızlandırdı.
Anlaşmanın bölgesel ticarete etkileri de olumlu. Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi sayısı normal seviyelere dönerken, nakliye sigorta primlerinde belirgin düşüş yaşandı. Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeler için petrol fiyatlarının gerilemesi, dış ticaret açığını daraltma potansiyeli taşıyor.
Geçici anlaşmanın süresi dolmadan kalıcı bir çözüme ulaşılıp ulaşılamayacağı ise belirsizliğini koruyor. Piyasalar, önümüzdeki haftalarda yapılacak müzakerelere odaklanmış durumda.
