ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), dün Hürmüz Boğazı üzerinde ABD'ye ait bir Apache helikopterinin düşürülmesine yanıt olarak İran'a yönelik başlattığı saldırıları tamamladığını bildirdi. CENTCOM’dan yapılan yazılı açıklamada, operasyonun planlandığı gibi sona erdiği ve askeri hedeflere ulaşıldığı belirtildi. Saldırıların süresi ve kapsamına ilişkin detay paylaşılmazken, bölgede gerginlik tırmanıyor.
Operasyonun arka planı
Geçtiğimiz gün Hürmüz Boğazı'nda rutin bir devriye görevi icra eden bir ABD Apache helikopteri, İran tarafından düşürülmüştü. Olayda helikopter mürettebatından kurtulan olmadığı öğrenildi. ABD Başkanı, olayın hemen ardından İran'a karşı “orantılı bir askeri misilleme” yapılacağını açıklamıştı. CENTCOM komutanı General Michael Kurilla, “Hedeflerimiz belirlenmiş askeri noktalardı ve operasyon başarıyla tamamlanmıştır” dedi.
Bölgesel yansımalar
ABD'nin İran saldırıları, Basra Körfezi'nde tansiyonu daha da yükseltti. Petrol fiyatları, haberin ardından yüzde 3'ün üzerinde artış gösterdi. Brent petrol varil fiyatı 85 dolar seviyesine yaklaştı. Uzmanlar, özellikle Hürmüz Boğazı'nın enerji arz güvenliği açısından önemine dikkat çekiyor. İran'dan ise henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak İran Devrim Muhafızları’na yakın kaynaklar, saldırılara misilleme yapılacağı sinyalini verdi.
ABD Savunma Bakanlığı, bölgede ek askeri varlık bulundurmayı planladıklarını duyurdu. Pentagon sözcüsü, “Bu saldırılar son hamle değildir; gerektiğinde başka adımlar da atılır” ifadesini kullandı.
Ekonomik etkiler ve değerlendirme
ABD'nin İran'a yönelik son hamlesi, küresel piyasalarda tedirginlik yaratırken, emtia fiyatları yukarı yönlü hareket etti. Altın fiyatları ons başına 2.350 dolara yükseldi. Uzmanlar, İran-ABD rekabetinin yalnızca askeri değil, ekonomik boyutlarının da olduğunu vurguluyor. İran, ABD yaptırımları altında ekonomik zorluklar yaşarken, bu tür bir çatışma İran'ın petrol ihracatını daha da düşürebilir. ABD ise iç kamuoyunda yükselen savaş karşıtı seslere rağmen, “somut adım atma” gerekliliğini savunuyor.
Olaylar, 2019'daki Körfez krizini hatırlatıyor. O dönemde ABD, insansız hava aracının düşürülmesine misilleme olarak İran'a hava saldırısı düzenlemişti. Şimdiki saldırıların kapsamı daha geniş olsa da, uzmanlar her iki ülkenin de tam ölçekli bir savaştan kaçınma eğiliminde olduğunu belirtiyor. Önümüzdeki günlerde diplomatik kanalların yeniden devreye girmesi bekleniyor. Bu gerilim, küresel enerji arz güvenliğini tehdit ederken, borsalar endişeli bir bekleyiş içinde.
