ABD ve İran arasında son 24 saatte yaşanan karşılıklı askeri saldırılar, Basra Körfezi'ndeki Hürmüz Boğazı'nın kapanmasına ve bölgenin topyekun savaşın eşiğine gelmesine neden oldu. İran Devrim Muhafızları, stratejik boğazı mayınlayarak kapattıklarını duyururken, ABD ise bölgedeki iki askeri üssüne düzenlenen füze saldırılarında 12 askerinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Petrol fiyatları yüzde 15 yükselirken, küresel piyasalarda sert dalgalanmalar yaşanıyor.
Karşılıklı saldırılar ve bölgesel yansımalar
İran yönetimi, Hürmüz Boğazı'nı kapatma kararını, ABD'nin Umman Denizi'nde bir İran tankerine el koymasına misilleme olarak aldığını bildirdi. Boğazdan geçişler tamamen durdurulurken, bölgedeki uluslararası petrol tankerleri rotalarını değiştirmek zorunda kaldı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Suudi Arabistan'daki Kral Halid Askeri Şehri ile Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki El-Dhafra Hava Üssü'ne İran yapımı Şahab-3 füzeleriyle saldırı düzenlendiğini doğruladı. Saldırılarda 12 ABD askeri ölürken, 30'dan fazla asker yaralandı. İran ise saldırılarda iki üssün tamamen imha edildiğini iddia etti.
Küresel ekonomi ve petrol piyasaları
Hürmüz Boğazı'nın kapanması, dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği bu kritik su yolunu tıkadı. Brent petrolün varil fiyatı 95 dolardan 110 dolara fırladı. Küresel borsalarda sert satış dalgası yaşanırken, altın fiyatı rekor kırarak ons başına 2 bin 200 doları aştı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), stratejik petrol rezervlerinin kullanıma açılacağını duyururken, OPEC ülkeleri acil toplantıya çağrıldı. Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerde akaryakıt fiyatlarına zam beklentisi artarken, Merkez Bankaları olası bir enflasyon dalgasına karşı tedbir almaya hazırlanıyor.
Bölgedeki gerginlik, 2019'da Hürmüz Boğazı'nda yaşanan tanker saldırılarını hatırlatıyor. Uzmanlar, bu krizin tırmanması halinde küresel resesyon riskinin artacağı uyarısında bulunuyor. Bağımsız değerlendirmelere göre, iki tarafın da geri adım atmaya yanaşmaması ve askeri üslerin vurulması, Soğuk Savaş sonrası en ciddi bölgesel çatışmayı tetikleyebilir.
