Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasıyla dünya ticaretinin can damarı kesilirken, ABD İran'a geniş çaplı bir askeri saldırı başlattı. Tahran yönetiminin misilleme olarak Körfez ülkelerine füze yağdırması sonucu çatışmalar Umman'a kadar sıçradı. Son dakika gelişmesi olarak kayıtlara geçen bu olay, bölgede tansiyonun tehlikeli boyutlara ulaştığını gösteriyor.
Operasyonun kronolojisi
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, sabah saatlerinde İran'ın askeri tesislerine yönelik hava saldırıları düzenlediğini duyurdu. İlk dalgada İran Devrim Muhafızları'na ait 12 hedef vuruldu. Saldırılarda balistik füze rampaları, insansız hava aracı üsleri ve komuta merkezlerinin imha edildiği bildirildi. Buna karşılık İran, Şahab-3 füzeleriyle Suudi Arabistan'daki ABD üslerini ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki stratejik noktaları hedef aldı. Füzelerin bir kısmı hava savunma sistemlerince düşürülürken, bazıları yerleşim yerlerine isabet etti.
Küresel ticarette kriz
Hürmüz Boğazı'nın kapatılması, dünya petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği kritik bir su yolunu bloke etti. Petrol fiyatları varil başına 120 doların üzerine fırlarken, Asya ve Avrupa borsalarında sert düşüşler yaşandı. Deniz ticaret sigortası primleri beş kat arttı. Uzmanlar, boğazın ne zaman açılacağının belirsiz olduğunu ve küresel ekonominin resesyona sürüklenebileceğini belirtiyor.
Bölgesel yansımalar
Umman, tarafsızlığına rağmen çatışmaların kıyılarına sıçraması üzerine olağanüstü hal ilan etti. Katar ve Kuveyt, arabuluculuk girişimlerini durdurdu. İran, Basra Körfezi'ndeki petrol tankerlerine el koymaya başladığını açıkladı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi acil toplantıya çağrılırken, Rusya ve Çin askeri müdahaleye karşı uyarıda bulundu.
Stratejik değerlendirme
Ortadoğu'da yıllardır süren vekalet savaşları, ABD ile İran arasında doğrudan bir çatışmaya dönüştü. İki ülke arasındaki güç dengesi, nükleer müzakerelerin çökmesiyle iyice bozulmuştu. Şimdi tarafların geri adım atmaması, çatışmayı daha da derinleştirebilir. Ancak küresel ekonomik sonuçların ağırlığı, kısa vadede bir ateşkes anlaşmasını tetikleyebilir. Tüm gözler, önümüzdeki saatlerde Washington ve Tahran'dan gelecek açıklamalarda.
