ABD Başkanı Donald Trump, İran'ı ateşkesi ihlal etmekle suçlayarak Hürmüz Boğazı'ndan geçen bir tankerin İran'a ait dronlarla hedef alındığını öne sürdü. Trump, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, ABD'nin bölgedeki güçlerine misilleme yetkisi verdiğini duyururken, İran ise ABD ile Körfez İşbirliği Konseyi'nin ortak bildirisini sert sözlerle eleştirdi. İsrail savaş uçaklarının komşu ülkelerin hava sahasını kullandığına dair iddialar da gerginliği artırdı.
Hürmüz Boğazı'nda Kritik Anlar
Olay, Hürmüz Boğazı'nın yaklaşık 50 kilometre güneyinde meydana geldi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'ndan (CENTCOM) yapılan açıklamaya göre, bir ticari tankere İran yapımı Şahid-136 tipi kamikaze dronlarla saldırı düzenlendi. Saldırıda tankerin makineli tüfekle ateş açtığı ve dronlardan birini düşürdüğü belirtilirken, olayda can kaybı yaşanmadığı kaydedildi. Trump, konuyla ilgili olarak, “İran'ın bu provokasyonu kabul edilemez. Kendi topraklarımızı ve müttefiklerimizi savunma hakkımızı saklı tutuyoruz” ifadelerini kullandı.
Tahran'dan Sert Yanıt
İran Dışişleri Bakanlığı, ABD'yi bölgede istikrarsızlık yaratmakla suçladı. Yapılan yazılı açıklamada, “ABD'nin Körfez İşbirliği Konseyi ile yayımladığı bildiri tamamen asılsız iddialara dayanmaktadır. İran hiçbir ticari gemiye saldırmamıştır ve saldırmayacaktır” denildi. Ayrıca, İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu'ndan (IRGC) bir yetkili, bölgedeki ABD hedeflerine karşılık verme hazırlığında olduklarını ima etti. Bu gerginlik, 2019'dan bu yana Hürmüz Boğazı'nda en ciddi askeri tırmanma olarak değerlendiriliyor.
İsrail Faktörü ve Bölgesel Yansımalar
İsrail savaş uçaklarının komşu ülkelerin hava sahasını kullandığına dair iddialar ise dikkat çekti. Bölgedeki haber kaynaklarına göre, İsrail'e ait savaş uçakları, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri üzerinden İran'a yönelik olası bir operasyon için keşif uçuşları gerçekleştiriyor. Bu durum, İran'ın “Eğer İsrail hava sahamızı ihlal ederse, doğrudan müdahalede bulunuruz” tehdidini yeniden gündeme getirdi. Uzmanlar, tüm bu gelişmelerin Ortadoğu'da yeni bir kriz sarmalına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Öte yandan, uluslararası petrol fiyatları bu haberin ardından yüzde 3'ün üzerinde yükseldi. Küresel piyasalar, Hürmüz Boğazı'ndan yapılan petrol sevkiyatının aksaması durumunda arzda ciddi sıkıntı yaşanabileceğini hesaplıyor. Analistler, ABD'nin misillemesinin boyutunun ve İran'ın olası karşı adımının belirsizliğini koruduğunu, bu nedenle tansiyonun düşmesinin kolay olmadığını belirtiyor.
Bağımsız değerlendirmelere göre, ABD'nin seçim öncesinde İran'a yönelik sert tutumu ve İran'ın ekonomik baskı altında geri adım atmaması, çatışma riskini artırıyor. Bölge ülkeleri ise taraflara sağduyu çağrısı yaparken, Hürmüz Boğazı'nın güvenliği için alternatif rotaların devreye alınması gündemde. Ancak mevcut koşullarda, hem ABD hem de İran'ın kırmızı çizgilerini koruması, kısa vadede diplomatik bir çözümü zorlaştırıyor.
