ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki resmi hesabından yaptığı açıklamada İran'a yönelik geniş çaplı bir hava harekâtı başlatıldığını duyurdu. Açıklamada, operasyonun İran'ın askeri altyapısını hedef aldığı ve ABD'nin bölgedeki müttefiklerini koruma taahhüdü kapsamında gerçekleştirildiği belirtildi. Harekâtın zamanlaması ve kapsamına ilişkin detayların önümüzdeki saatlerde paylaşılması bekleniyor.
Operasyonun Hedefleri ve Kapsamı
CENTCOM açıklamasında, harekâtın İran'ın balistik füze üsleri, insansız hava aracı tesisleri ve komuta merkezlerini içerdiği ifade edildi. Açıklamada, “ABD, İran'ın bölgedeki saldırgan eylemlerine karşı koymak ve müttefiklerimizin güvenliğini sağlamak amacıyla bu operasyonu düzenlemiştir” denildi. Harekâtın ilk aşamasında 100'den fazla hedefin vurulduğu, ikinci dalganın ise hava savunma sistemlerine yönelik olduğu öğrenildi.
Bölgesel Tepkiler ve Güvenlik Endişeleri
Operasyonun ardından bölge ülkelerinden ilk tepkiler gelmeye başladı. İsrail, ABD'yi desteklediğini açıklarken, Suudi Arabistan ve BAE tansiyonun düşürülmesi çağrısında bulundu. İran ise henüz resmi bir açıklama yapmadı ancak Devrim Muhafızları'na bağlı kaynaklar misilleme sinyali verdi. Uzmanlar, bu operasyonun ABD ile İran arasında uzun süredir devam eden gerilimi yeni bir boyuta taşıyabileceği konusunda uyarıyor.
Geçmiş ve Bağlam
ABD ile İran arasındaki gerilim, son yıllarda nükleer müzakerelerin durması ve İran'ın bölgedeki vekil güçler aracılığıyla yürüttüğü faaliyetler nedeniyle tırmanma eğilimindeydi. CENTCOM'un bu operasyonu, 2020 yılında İranlı General Kasım Süleymani'nin öldürülmesinin ardından en kapsamlı askeri müdahale olarak kayıtlara geçti. ABD yönetimi, operasyonun meşru müdafaa hakkı çerçevesinde gerçekleştiğini savunurken, uluslararası toplumdan farklı sesler yükseliyor. Bazı ülkeler, bu hamlenin bölgesel bir savaşı tetikleme riski taşıdığını belirtiyor.
Harekâtın İran'ın nükleer programına yönelik bir ön adım olmadığı vurgulanırken, ABD'nin öncelikli amacının İran'ın geleneksel askeri kabiliyetlerini zayıflatmak olduğu ifade ediliyor. CENTCOM yetkilileri, operasyonun başarıyla tamamlandığını ve ABD kuvvetlerinde herhangi bir kayıp yaşanmadığını bildirdi. Bölgedeki askeri hareketlilik, petrol fiyatlarında ani yükselişe neden olurken, küresel piyasalar da tedirginlikle izliyor.
