ABD ve İran arasında altı haftadır devam eden ateşkes, karşılıklı saldırılarla sona erdi. İran Devrim Muhafızları, Bender Abbas Havalimanı'na düzenlenen saldırıya misilleme olarak bir ABD hava üssünü hedef aldığını duyurdu. Saldırıda can kaybı olup olmadığı henüz bilinmezken, taraflardan resmi açıklama gelmedi.
Bender Abbas saldırısı ve İran'ın yanıtı
Olaylar, Bender Abbas Havalimanı'na kimliği belirsiz unsurlarca düzenlenen saldırıyla başladı. Saldırıda havailanı pistinde hasar oluştuğu ve uçuşların geçici olarak durdurulduğu bildirildi. İran Devrim Muhafızları, saldırının sorumlusu olarak ABD'yi işaret etti ve kısa süre içinde karşılık vereceğini açıkladı. Beklenen yanıt gecikmedi: İran, Basra Körfezi'nde konuşlu bir ABD hava üssüne balistik füzelerle saldırı düzenledi. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), saldırının püskürtüldüğünü ve can kaybı yaşanmadığını duyurdu.
Ateşkesin çöküşü ve bölgesel yansımalar
ABD ve İran, altı hafta önce umman arabuluculuğunda varılan ateşkes anlaşmasıyla gerilimi düşürmeyi hedeflemişti. Anlaşma, nükleer müzakerelere zemin hazırlamak ve bölgedeki vekil güçler aracılığıyla yürütülen çatışmaları durdurmayı amaçlıyordu. Ancak son saldırılarla birlikte ateşkesin tamamen çöktüğü görülüyor. Uzmanlar, bu gelişmenin Körfez bölgesinde tansiyonu yeniden tırmandıracağını ve küresel enerji arzını tehdit edebileceğini belirtiyor. Petrol fiyatlarında kısa süreli yükseliş yaşanırken, uluslararası toplum taraflara itidal çağrısı yaptı.
İran ve ABD arasındaki gerilim, 2020 yılında ABD'nin Kasım Süleymani'yi öldürmesiyle zirveye ulaşmış, ardından iki ülke birçok kez karşı karşıya gelmişti. Son aylarda diplomasi çabaları yoğunlaşmış, ateşkes anlaşması bu çabaların somut bir çıktısı olarak görülüyordu. Ancak anlaşmanın kırılgan yapısı, taraflar arasındaki derin güvensizlik nedeniyle daha baştan sorgulanıyordu. Şimdi, her iki tarafın da saldırıları gerekçe göstererek askeri seçeneklere yönelebileceği endişesi hakim.
Son gelişmeler, bölgedeki diplomatik süreçleri akamete uğratma potansiyeli taşıyor. İran'ın nükleer programına ilişkin müzakereler de ateşkesin sağlanamaması halinde rafa kalkabilir. ABD yönetimi şu ana kadar resmi bir açıklama yapmazken, İran Dışişleri Bakanlığı saldırıyı kınayan bir bildiri yayımladı. Tarafların önümüzdeki günlerdeki hamleleri, bölgesel istikrar açısından belirleyici olacak.
