ABD ve İran arasında varılan savaşı durdurma anlaşması, küresel ekonomide beklenen rahatlamayı sağladı. Petrol fiyatları sert düşüşle enerji krizi endişelerini hafifletirken, dünya borsaları yükselişe geçti. Dolar ise güvenli liman talebiyle zirveye çıktı. Anlaşma, Hürmüz Boğazı’ndaki gerginliği sona erdirerek tedarik zincirlerini rahatlattı.
Petrol fiyatlarında sert düşüş
Brent petrolün varil fiyatı, anlaşma haberinin ardından yüzde 5’in üzerinde gerileyerek 85 dolar seviyelerine indi. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın yeniden güvenli hale gelmesinin petrol arzını artıracağını ve fiyatların daha da düşebileceğini belirtiyor. Bu gelişme, özellikle enerji ithalatçısı ülkeler için önemli bir maliyet avantajı yaratacak.
Borsalar rekor kırdı
New York, Londra ve Tokyo başta olmak üzere küresel borsalarda alım ağırlıklı seyir hakim oldu. S&P 500 endeksi yüzde 2,3 yükselirken, Asya piyasaları da günü artıda tamamladı. Yatırımcılar, jeopolitik risklerin azalmasını olumlu karşıladı.
Dolar güvenli liman olarak zirvede
Anlaşma öncesinde yükseliş trendinde olan dolar, anlaşma sonrası da değer kazanmaya devam etti. Dolar endeksi 105 seviyesini aşarak son iki ayın en yükseğine çıktı. Analistler, kısa vadede doların güçlü kalacağını ancak piyasaların normale dönmesiyle dengeleneceğini öngörüyor.
Anlaşmanın perde arkası
İki ülke arasındaki müzakerelerin aylardır sürdüğü, anlaşmanın ise son haftalarda hız kazandığı öğrenildi. Anlaşma kapsamında İran’ın nükleer programına dair bazı kısıtlamaların da ele alındığı, ancak detayların henüz netleşmediği belirtiliyor. Öte yandan, İran ve ABD’nin bu anlaşmayla bölgesel gerginlikleri azaltmayı hedeflediği ifade ediliyor.
Bağımsız değerlendirme
Küresel ekonomi, jeopolitik risklerin azalmasıyla kısa vadeli bir nefes alsa da, anlaşmanın kalıcı olup olmayacağı sorusu havada duruyor. Petrol fiyatlarındaki düşüş enflasyonla mücadele eden merkez bankalarına bir miktar rahatlama sağlarken, doların güçlenmesi gelişmekte olan ülkeler için yeni riskler doğurabilir. Bu nedenle piyasaların anlaşmayı temkinli bir iyimserlikle karşıladığı söylenebilir. Önümüzdeki günlerde anlaşmanın uygulanmasına dair somut adımlar, ekonomilerin yönünü belirleyecek en önemli faktör olacak.
