ABD ve İran, 107 gündür devam eden çatışmaları sona erdirecek tarihi bir mutabakata imza atmaya hazırlanıyor. Kritik anlaşmanın önümüzdeki hafta içinde imzalanması beklenirken, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, yaptırımların kaldırılması ve İran’ın nükleer programına yönelik düzenlemeler anlaşmanın ana başlıklarını oluşturuyor. İki ülke arasında aylardır süren yoğun diplomasi trafiğinin ardından varılan uzlaşı, bölgede dengeleri yeniden şekillendirecek.
Anlaşmanın ana maddeleri
Mutabakat metninde yer alan maddelere göre, Hürmüz Boğazı askeri gemilere ve ticari taşımacılığa yeniden açılacak. Ayrıca ABD, İran’a uyguladığı petrol ve finans yaptırımlarını aşamalı olarak kaldırmayı taahhüt ediyor. İran ise nükleer programını sınırlandırmayı ve uluslararası denetimlere izin vermeyi kabul ediyor. Anlaşma kapsamında, bölgedeki askeri güçlerin geri çekilmesi ve esir takası da öngörülüyor.
Kritik imza tarihi
Yetkili kaynaklardan alınan bilgiye göre, imza töreninin 15 Mart tarihinde yapılması planlanıyor. ABD Başkanı ve İran Cumhurbaşkanı’nın bizzat katılacağı törenin yeri henüz netleşmedi. Taraflar, anlaşmanın yürürlüğe girmesi için gerekli iç onay süreçlerinin de hızla tamamlanacağını belirtiyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Uzmanlar, anlaşmanın yalnızca Orta Doğu’da değil, küresel enerji piyasalarında da önemli etkiler yaratacağını ifade ediyor. Hürmüz Boğazı’nın açılması, petrol arzını rahatlatacak ve fiyatları aşağı çekebilecek. Öte yandan, İran’ın nükleer programına getirilecek sınırlamalar, uluslararası toplumda uzun süredir devam eden endişeleri gidermeye yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor. Anlaşmanın, bölgedeki diğer çatışmalara da olumlu yansıması bekleniyor.
