Arap medyasında yer alan habere göre, ABD ile İran arasında haftalardır süren müzakereler sonucunda 14 maddelik bir mutabakat sağlandı. Anlaşmanın resmi imza töreninin 19 Haziran'da İsviçre'nin Bürgenstock kasabasında düzenlenmesi planlanıyor. Diplomatik kaynaklar, bu anlaşmanın iki ülke arasındaki gerilimi azaltmasının yanı sıra bölgesel dengeleri de etkileyeceğini belirtiyor.
Anlaşmanın temel maddeleri
Haberde yer alan bilgilere göre, anlaşma nükleer program, yaptırımlar ve bölgesel güvenlik konularını kapsıyor. İran, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini %3.67 seviyesinde sınırlamayı ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) denetimlerine tam uyum sağlamayı kabul ediyor. Buna karşılık ABD, İran'a yönelik petrol ihracatı ve bankacılık işlemleri üzerindeki bazı yaptırımları kaldırmayı taahhüt ediyor. Ayrıca, Irak ve Yemen'deki istikrarın sağlanması için ortak çalışma grupları kurulması da maddeler arasında yer alıyor.
Bölgesel yansımalar
Uzmanlar, anlaşmanın bölgedeki ABD müttefikleri olan Suudi Arabistan ve İsrail'de tedirginlik yaratabileceğini ifade ediyor. Suudi Arabistan, İran'ın bölgesel nüfuzunun artmasından endişe ederken, İsrail ise anlaşmayı 'tarihi bir hata' olarak nitelendiriyor. Buna karşın Avrupa Birliği ve Rusya anlaşmayı olumlu karşıladıklarını açıkladı. Anlaşmanın imza törenine ABD Dışişleri Bakanı, İran Dışişleri Bakanı ve İsviçre Dışişleri Bakanı'nın katılması bekleniyor. Bürgenstock kasabası, daha önce de birçok kritik uluslararası müzakerelere ev sahipliği yapmıştı. Anlaşmanın uygulanması için belirlenen takvime göre, imzayı takip eden 120 gün içinde taraflar yükümlülüklerini yerine getirmeye başlayacak. Anlaşmanın tam metni henüz kamuoyuyla paylaşılmazken, önümüzdeki günlerde resmi açıklamanın yapılması bekleniyor. Bu gelişme, 2015'te imzalanan ancak 2018'de ABD'nin tek taraflı olarak çekilmesiyle rafa kalkan Kapsamlı Ortak Eylem Planı'nı (KOEP) akıllara getiriyor. O dönemde anlaşmadan çekilen ABD, İran'a 'maksimum baskı' politikası uygulamış, İran is buna misilleme olarak nükleer faaliyetlerini artırarak yanıt vermişti.
