ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'nın güvenliği konusunda yeni bir kriz patlak verdi. İran, ABD'nin mutabakat zaptını ihlal ettiği ve İsrail'in Lübnan'ın güneyine yönelik saldırıları nedeniyle boğazı kapatabileceğini duyurdu. ABD Ordu Sözcüsü ise, Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin normal şekilde devam ettiğini belirterek Tahran'ın tehdidine yanıt verdi. Körfez bölgesindeki petrol taşımacılığı için kritik öneme sahip boğazda gerginlik sürüyor.
İran'ın tehdidi ve ABD'nin yanıtı
İran Devrim Muhafızları yetkilileri, ABD'nin 2015 nükleer anlaşmasından çekilmesinin ardından imzaladığı mutabakat zaptına uymadığını ve İsrail'in Lübnan'daki operasyonlarını gerekçe göstererek Hürmüz Boğazı'nı kapatma seçeneğini masaya koydu. Bu açıklama, küresel petrol fiyatlarında anlık dalgalanmalara neden oldu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) sözcüsü yaptığı yazılı açıklamada, "Hürmüz Boğazı'nda ticari ve askeri trafik olağan akışında devam ediyor. Herhangi bir kapatma girişimine karşı caydırıcı gücümüz hazırdır" ifadelerini kullandı.
Boğazın stratejik önemi
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlayan ve dünya petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği dar bir su yoludur. İran, boğazın kuzeyinde stratejik konuma sahip ve daha önce de benzer tehditlerde bulunmuştu. Küresel enerji piyasaları, olası bir kapatmanın petrol fiyatlarını rekor seviyelere taşıyabileceği uyarısı yapıyor. Uzmanlar, İran'ın bu tehdidi müzakere masasında el güçlendirmek için kullandığını ancak tam kapatmanın hem İran hem bölge ülkeleri için ağır sonuçları olacağını belirtiyor.
Taraflar arasındaki gerilim
ABD, 2018'de nükleer anlaşmadan çekildikten sonra İran'a yönelik yaptırımları artırmış, Tahran ise uranyum zenginleştirme faaliyetlerini hızlandırmıştı. Ayrıca İsrail'in Gazze ve Lübnan'daki askeri hareketliliği, bölgesel gerilimi tırmandırıyor. ABD, İran'ın boğazı kapatma girişimini savaş sebebi sayacağını daha önce bildirmişti. Şu an itibarıyla CENTCOM, bölgedeki donanma varlığını teyit etmiş durumda. Gelişmelerin yakından takip edildiği ve taraflar arasında diplomatik kanalların açık olduğu ifade ediliyor.
