İran devlet medyasının resmi haber ajansı IRNA'ya dayandırdığı habere göre, ABD ordusu Hürmüz Boğazı'na yakın stratejik konumdaki Sirik kenti ile Keşm Adası çevresine saldırılar düzenledi. Olayın bu sabah erken saatlerde meydana geldiği, saldırılarda ölü veya yaralı olup olmadığına dair henüz resmi bir açıklama yapılmadı. İranlı yetkililer, bölgedeki askeri tesislerin ve sivil yerleşimlerin hedef alındığını iddia ederken, ABD tarafından henüz bir yalanlama veya doğrulama gelmedi. Bölge, küresel petrol taşımacılığının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kontrolü açısından kritik öneme sahip.
Saldırının ayrıntıları
İran resmi haber ajansı IRNA, saldırıların Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik şehri ve Keşm Adası'nın güney kıyılarında yoğunlaştığını bildirdi. Görgü tanıkları, bölgede bir dizi patlama sesi duyulduğunu ve gökyüzünde dumanlar yükseldiğini aktardı. İran Devrim Muhafızları Ordusu'na ait bir sözcü, olayla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmazken, bölgedeki askeri birliklerin alarma geçirildiği öğrenildi. Keşm Adası, İran'ın en büyük adası olup, askeri üsler ve stratejik tesisler barındırmasıyla biliniyor.
Ekonomik ve stratejik boyut
Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği kritik bir su yoludur. Son yıllarda ABD ile İran arasında artan gerginlik, boğazın güvenliğine ilişkin endişeleri artırmıştı. Bu saldırı, küresel petrol fiyatlarını doğrudan etkileyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, İran'ın olası bir misillemesinin bölgesel istikrarı daha da bozabileceği uyarısında bulunuyor. Geçmişte benzer saldırılar, İran'ın petrol tankerlerine el koyması veya Suudi Arabistan petrol tesislerine yönelik insansız hava aracı saldırılarıyla sonuçlanmıştı.
Uluslararası tepkiler
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, konuyu acil gündem maddesi olarak ele almayı değerlendiriyor. Rusya Dışişleri Bakanlığı, taraflara itidal çağrısında bulunurken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden henüz resmi bir açıklama gelmedi. ABD Dışişleri Bakanlığı, konuyla ilgili sorulara yanıt vermekten kaçındı. Avrupa Birliği, bölgedeki gerilimin düşürülmesi için diplomatik kanalların açık tutulması gerektiğini vurguladı.
Bu gelişme, İran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin kilitlendiği bir dönemde yaşanıyor. Ocak ayında İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini artırması, Batılı ülkelerin yeni yaptırım tehditlerini beraberinde getirmişti. ABD'nin bu saldırısı, bölgedeki jeopolitik dengeleri sarsabilecek potansiyele sahip. Olayın perde arkasında, Yemen'deki Husiler tarafından Kızıldeniz'de ticari gemilere yönelik saldırıların da etkili olduğu düşünülüyor. Bölgede tansiyonun daha da yükselmesi halinde, küresel enerji piyasalarında yeni bir kriz dalgası kaçınılmaz görünüyor. Bağımsız analistler, taraflar arasındaki iletişim hatlarının zayıflığının, yanlış hesaplamalara yol açabileceği konusunda uyarıyor.
