ABD'de yaklaşık 10 yıl sonra ilk kez tespit edilen Yeni Dünya Vida Kurdu (New World Screwworm), ülkenin zaten son 75 yılın en düşük seviyesindeki sığır varlığı için yeni bir tehdit oluşturuyor. ABD Tarım Bakanlığı (USDA) alarma geçerken, uzmanlar bu parazitin yalnızca hayvan sağlığına değil, ülkenin et arzına ve kırmızı et fiyatlarına da ciddi etkileri olabileceği konusunda uyarıyor. Teksas'ta bir sığırda tespit edilen kurtçuk, hayvanın yarasına yerleşerek dokuyla besleniyor ve tedavi edilmezse ölümcül olabiliyor.
Vida kurdu nedir ve neden tehlikeli?
Yeni Dünya Vida Kurdu (Cochliomyia hominivorax), yumurtalarını sıcakkanlı hayvanların açık yaralarına bırakan bir sinek türü. Larvalar yaraya yerleştikten sonra canlı dokuyla beslenerek enfeksiyona ve doku kaybına yol açıyor. Tedavi edilmezse hayvanın ölümüne neden olabiliyor. Bu parazit, özellikle sığır, koyun, keçi ve evcil hayvanlar için büyük risk taşıyor.
USDA, son vakayı 28 Haziran'da Teksas'ın Cameron County bölgesinde tespit etti. Bu, Amerika Birleşik Devletleri'nde 2016'dan bu yana görülen ilk vaka. O dönemde Florida'daki salgın, 155 milyon dolarlık ekonomik kayba yol açmıştı. Yetkililer, parazitin yayılmasını önlemek için bölgede karantina ve kısırlaştırma programı başlattı.
Ekonomik etkiler ve et arzına tehdit
ABD, son 75 yılın en düşük sığır varlığıyla karşı karşıya. USDA verilerine göre, ülkedeki sığır sayısı 2024 itibarıyla 87,2 milyon baş ile 1951'den bu yana en düşük seviyede. Bunun başlıca nedenleri arasında artan yem maliyetleri, kuraklık ve düşük karlılık yer alıyor. Bu nedenle, kurtçuk salgını et fiyatlarını daha da yukarı çekebilir.
Texas A&M Üniversitesi'nden hayvan sağlığı uzmanı John Smith, "Bu parazit, sığır varlığımızdaki mevcut düşüşle birleştiğinde, et arzında ciddi kesintilere yol açabilir. Üstelik ihracat pazarlarımız da risk altına girebilir" dedi. USDA, enfekte bölgelerden hayvan naklini kısıtlarken, parazitle mücadele için bütçe ayrıldı.
Mücadele yöntemleri ve önlemler
Vida kurduyla mücadelede en etkili yöntem, kısırlaştırma tekniği. Bu yöntemle laboratuvarda yetiştirilen erkek sinekler kısırlaştırılarak doğaya salınıyor. Böylece dişi sineklerin yumurtlaması engelleniyor. USDA, bu programı 1950'lerde başarıyla uyguladı ve paraziti neredeyse tamamen yok etti. Ancak Meksika ve Orta Amerika'da hâlâ görülen vakalar, parazitin bu yolla ABD'ye yeniden giriş yapabileceğini gösteriyor.
ABD'deki hayvancılık işletmelerine hayvanların yaralarını düzenli kontrol etmeleri ve şüpheli durumda USDA'yı bilgilendirmeleri tavsiye ediliyor. Ayrıca, enfekte bölgelere seyahat edenlerin hayvanlarla teması sınırlamaları isteniyor.
Uzmanlar, bu salgının hayvan sağlığı yönetimi ve biyogüvenlik önlemlerinin önemini bir kez daha hatırlattığını vurguluyor. Kırmızı et fiyatları üzerindeki baskı, üreticileri daha dikkatli olmaya iterken, tüketicilerin de bu gelişmeleri yakından takip etmesi gerekiyor. USDA'nın hızlı müdahalesi sayesinde salgının sınırlı kalması bekleniyor, ancak bu durum hayvancılık sektörünün kırılganlığını gözler önüne seriyor.
