ABD Ticaret Bakanlığı, Çin merkezli otomotiv devi BYD ile e-ticaret platformu Alibaba'nın da aralarında bulunduğu onlarca şirketi, 'Çin ordusuyla bağlantılı' oldukları gerekçesiyle ulusal güvenlik risk listesine dahil etti. Washington yönetiminin genişlettiği kara listede toplam 67 Çin firması yer alırken, bu hamle ile Pekin yönetimine yönelik teknoloji ve ticaret baskılarının daha da derinleşmesi bekleniyor.
Kara listede kimler var?
ABD Savunma Bakanlığı tarafından derlenen ve Çin ordusuyla bağlantılı olduğu iddia edilen şirketler listesine eklenen firmalar arasında otomotiv sektöründen BYD'nin yanı sıra teknoloji devleri Alibaba Cloud, Çin'in en büyük yonga üreticilerinden YMTC ve yapay zeka alanında faaliyet gösteren Megvii de bulunuyor. Listede ayrıca Çin devletine ait havacılık ve savunma şirketlerinin yan kuruluşları da yer alıyor. BYD, dünyanın en büyük elektrikli araç üreticilerinden biri olarak bilinirken, Alibaba ise küresel e-ticaret ve bulut bilişim pazarında önemli bir oyuncu konumunda.
ABD'nin gerekçesi ve etkileri
ABD yönetimi, söz konusu şirketlerin Çin ordusuyla doğrudan veya dolaylı bağları olduğunu öne sürüyor ve bu durumun ulusal güvenlik açısından risk oluşturduğunu savunuyor. Kara listeye alınan firmalar, ABD'li şirketlerle askeri nitelikli malzeme ticareti yapamayacak; ayrıca ABD'nin ihracat kontrol rejimi kapsamında belirli teknolojilere erişimleri kısıtlanacak. Uzmanlar, bu adımın ABD-Çin arasındaki ticaret savaşını daha da tırmandırabileceği ve küresel tedarik zincirlerinde yeni aksamalara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Çin'den tepki
Pekin yönetimi, ABD'nin kararına sert tepki gösterdi. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, 'ABD'nin bu tür eylemleri uluslararası ticaret kurallarını ihlal etmekte ve piyasa ekonomisinin ilkelerine aykırıdır. Çin, kendi şirketlerinin meşru hak ve çıkarlarını korumak için gerekli önlemleri alacaktır' ifadelerini kullandı.
ABD'nin bu hamlesi, iki ülke arasındaki jeopolitik gerilimin yanı sıra teknoloji alanındaki rekabetin de bir yansıması olarak değerlendiriliyor. BYD ve Alibaba gibi küresel oyuncuların hedef alınması, ABD'nin Çin'in teknolojik yükselişini sınırlamaya yönelik stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Önümüzdeki dönemde kara listenin genişlemesi ve her iki tarafın da yeni ticari engeller getirmesi bekleniyor.
