ABD Dışişleri Bakanlığı, Çin’in nükleer denizaltıdan kıtalararası balistik füze (ICBM) denemesine sert tepki gösterdi. Bakanlık sözcüsü yaptığı açıklamada, “Çin’in hızla gelişen ve şeffaflıktan uzak nükleer silah kapasitesi, bölge ve dünya açısından ciddi bir endişe kaynağıdır” ifadelerini kullandı. Açıklamada, Pekin yönetiminin nükleer cephaneliğini kontrolsüz şekilde genişlettiği ve uluslararası silah kontrol anlaşmalarına uymadığı vurgulandı.
Füze denemesi ve ABD’nin endişeleri
Çin, geçtiğimiz günlerde bir nükleer denizaltıdan karadan karaya seyir füzesi fırlattı. Testin başarılı olduğu duyurulurken, fırlatmanın Güney Çin Denizi’nde gerçekleştirildiği iddia edildi. ABD yönetimi, bu tür denemelerin bölgesel istikrarı bozduğunu ve Asya-Pasifik’te silahlanma yarışını tetiklediğini savunuyor. Pentagon yetkilileri, Çin’in nükleer başlık taşıyabilen füzelerinin menzilinin ABD topraklarına ulaşabilecek kapasitede olduğunu belirtiyor.
Washington, Pekin’i nükleer silah stokları ve füze geliştirme faaliyetleri konusunda daha şeffaf olmaya çağırıyor. ABD, Çin’in nükleer silahların yayılmasını önleme anlaşmalarına uymasını ve Yeni START gibi silah kontrol mekanizmalarına dahil olmasını talep ediyor. Ancak Çin, nükleer cephaneliğinin ABD ve Rusya’ya kıyasla çok daha küçük olduğunu savunarak bu çağrıları reddediyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Çin’in füze denemesi, özellikle Tayvan, Japonya ve Güney Kore gibi bölge ülkelerinde tedirginlik yarattı. Tayvan Savunma Bakanlığı, denemenin ardından hava sahasını ihlal eden Çin savaş uçaklarını tespit ettiklerini duyurdu. Japonya Başbakanı, Çin’in askeri faaliyetlerinin “bölge için kabul edilemez” olduğunu söylerken, Güney Kore Dışişleri Bakanlığı endişelerini dile getirdi.
Uzmanlar, Çin’in nükleer caydırıcılık kapasitesini artırmasının ABD-Çin rekabetini daha da tırmandırabileceğini belirtiyor. Çin, şu anda yaklaşık 350 nükleer savaş başlığına sahipken, bu sayının 2030’a kadar 1000’e ulaşması bekleniyor. ABD ise yaklaşık 5 bin başlıkla en büyük nükleer güç konumunda.
ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, “Bu deneme, Çin’in nükleer silahlanma hızının bir göstergesidir. Uluslararası toplumu, Çin’i şeffaflık ve hesap verebilirlik konusunda sorumlu tutmaya çağırıyoruz” dedi. Öte yandan Çin Dışişleri Bakanlığı, denemenin savunma amaçlı olduğunu ve hiçbir ülkeyi hedef almadığını açıkladı.
Sonuç olarak, Çin’in nükleer denizaltı füze denemesi, ABD-Çin gerilimini yeni bir boyuta taşıdı. İki ülke arasındaki stratejik rekabetin derinleştiği bir dönemde, silah kontrolü ve şeffaflık talepleri ön plana çıkıyor. Uluslararası toplum, bu gelişmelerin küresel güvenlik mimarisine etkisini yakından takip ediyor.
